Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Ananas (Ananas comosus) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Ananas fotoğraf 1Ananas fotoğraf 2Ananas fotoğraf 3Ananas fotoğraf 4Ananas fotoğraf 5
Fotoğraflar: Maarten Sepp, CC BY-SA 4.0 · Vinayaraj, CC BY-SA 4.0 · Flocci Nivis, CC BY 4.0 · Diego Delso, CC BY-SA 3.0 · Forest & Kim Starr, CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Ananas

Ananas comosus (L.) Merr.

Diğer adları
Ananas; İngilizce: pineapple
Familya
Bromeliaceae (Bromeliagiller)
Kullanılan kısım
Meyve (taze, konserve, kurutulmuş)

Ananas, Güney Amerika kökenli, tropik bölgelerde yetiştirilen sert yapraklı bir bromeliaddır. Meyve tek bir meyve gibi görünse de aslında çok sayıda çiçeğin kaynaşmasıyla oluşan bir bileşik meyvedir. Mutfakta taze, kurutulmuş, konserve ve meyve suyu olarak değerlendirilir.

Botanik özellikleri

Ananas comosus, 1-1,5 metre boylanabilen, kısa gövdeli, kılıç biçimli sert ve kenarları dikenli yapraklardan oluşan bir rozet yapar. Merkezden çıkan çiçek sapı, çok sayıda küçük mor-kırmızı çiçeği taşır; bu çiçeklerin hepsi birlikte gelişerek tek bir bileşik meyve oluşturur. Meyvenin tepesindeki yaprak demeti, ananasın tacı olarak adlandırılır ve bitkinin çoğaltılmasında kullanılabilir.

Bitki Bromeliaceae familyasının ekonomik açıdan en önemli türüdür. Tohumlu çoğalma ticari yetiştiricilikte nadirdir; çoğunlukla taç, sürgün ya da dip filizleri ile üretim yapılır. Sıcak ve nemli iklimlerde, iyi drene olan topraklarda yetişir, Türkiye'de ise ticari yetiştiricilik sınırlıdır ve çoğunlukla ithal meyve tüketilir.

Tarihçe

Ananas, Güney Amerika'nın tropik bölgelerinde, bugünkü Brezilya ve Paraguay çevresinde evcilleştirilmiştir. Kristof Kolomb'un 1493'te Guadeloupe adasında bu meyveyle karşılaştığı ve Avrupa'ya getirdiği anlatılır. Avrupa'da meyve kısa sürede bir lüks ve prestij simgesi haline gelmiş, kral ve soyluların sofralarında yer almıştır.

Ananas adı Güney Amerika yerli dillerinden, özellikle Tupi dilindeki nana sözcüğünden gelir ve mükemmel meyve gibi bir anlama sahiptir. 17. ve 18. yüzyıllarda Avrupa'da sera yetiştiriciliği büyük bir iştir; İngiltere ve Hollanda'da ananas serası soyluluğun göstergesi sayılmıştır. 19. yüzyılda Hawaii'de ticari üretimin başlamasıyla meyve daha geniş kitlelere ulaşmıştır.

Kültürdeki yeri

Ananas birçok kültürde konukseverliğin ve sıcak karşılamanın simgesi olarak anılır; özellikle Amerika kıtasındaki bazı geleneklerde evlerin giriş süslemelerinde ananas motifi kullanılır. Avrupa mimarisinde ve dekoratif sanatlarda da kapı sütunları, çeşme ve mobilya süslemelerinde ananas biçimleri görülür. Meyvenin tropik görünümü nedeniyle yaz sofraları ve içeceklerin dekorasyonunda sıkça tercih edilir.

Türkiye'de ananas özellikle yılbaşı ve bayram sofralarında, tatlılarda ve meyve tabaklarında yer alır. Ticaret hayatında ise ananas konservesi ve meyve suyu hem dünyada hem ülkemizde yaygın bir üründür. Filipinler, Kosta Rika, Brezilya ve Tayland dünya üretiminin büyük kısmını sağlayan ülkeler arasında anılır.

Mutfakta

Ananas mutfakta taze dilimlenmiş olarak, meyve salatalarında, tatlılarda, pastalarda ve kokteyllerde kullanılır. Tropik mutfaklarda tatlı ve ekşi yemeklerde, ızgara et ve pilav yemeklerine eşlik eden bir meyve olarak da yer alır. Kurutulmuş ananas halkaları ve küpleri, kuruyemiş ve kuru meyve karışımlarında tercih edilir.

Taze ananas oda sıcaklığında birkaç gün, buzdolabında ise kesildikten sonra kapalı bir kapta birkaç gün saklanabilir. Kurutulmuş ananas serin, kuru ve ışıktan uzak bir yerde, ağzı kapalı kapta saklanmalıdır; nem çektiğinde yapışkan hale gelebilir. Konserve ürünler açıldıktan sonra cam ya da plastik bir kaba aktarılarak buzdolabında tutulur.

Sık sorulan sorular

Ananas nedir?

Ananas, Güney Amerika kökenli, Bromeliaceae familyasından, bileşik meyvesiyle tanınan tropik bir bitkidir.

Ananasın Latince adı nedir?

Latince adı Ananas comosus (L.) Merr. olup Bromeliaceae (Bromeliagiller) familyasındandır.

Ananas nerede yetişir?

Sıcak ve nemli tropik iklimlerde yetişir. Dünya üretiminde Filipinler, Kosta Rika, Brezilya ve Tayland gibi ülkeler öne çıkar.

Kurutulmuş ananas nasıl saklanır?

Serin, kuru ve ışıktan uzak bir yerde, ağzı kapalı bir kapta saklanır. Nemden korunması gerekir.

Kaynaklar

Mabberley's Plant-Book
Kew, Plants of the World Online (POWO)
FAO (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü) yayınları
Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994

WhatsApp