Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Avokado (Persea americana) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Avokado fotoğraf 1Avokado fotoğraf 2Avokado fotoğraf 3Avokado fotoğraf 4Avokado fotoğraf 5Avokado fotoğraf 6
Fotoğraflar: Denis kasozi, CC BY-SA 4.0 · Daderot, CC0 · B.navez, CC BY-SA 3.0 · Daderot, CC0 · Krzysztof Ziarnek, Kenraiz, CC BY-SA 4.0 · Dinesh Valke from Thane, India, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Avokado

Persea americana Mill.

Diğer adları
Avokado; İng. avocado, alligator pear
Familya
Lauraceae (Defnegiller)
Kullanılan kısım
Meyve (etli kısım)

Avokado (Persea americana), Orta Amerika kökenli, defnegiller ailesinden herdem yeşil bir meyve ağacıdır. Armut biçimli, yağlı ve kremsi dokulu meyvesi, salata, ezme ve kahvaltılarda tüketilir. Ülkemizde Akdeniz kıyılarında yetiştiriciliği yapılmaktadır.

Botanik özellikleri

Persea americana, 10-20 metre boylanabilen, yaprakları deri gibi sert ve parlak herdem yeşil bir ağaçtır. Çiçekleri küçük, yeşilimsi-sarı ve salkımlar halindedir; aynı çiçeğin gün içinde önce dişi, sonra erkek olarak çalışması, avokadoda tozlaşma açısından dikkat çeken bir özelliktir. Bu nedenle bahçelerde farklı çeşitler birlikte dikilir.

Meyve botanikte tek çekirdekli bir meyvedir; kalın ya da ince kabuğu yeşilden mora ve siyaha kadar değişir, ortasındaki büyük çekirdeğin çevresinde yağlı, kremsi bir iç bulunur. Meyveler ağaçta olgunlaşmaz; hasattan sonra yumuşar. Meksika, Guatemala ve Batı Hint ırkları olmak üzere üç ana grup ayırt edilir ve ticarette en yaygın çeşit Hass'tır.

Tarihçe

Avokadonun anavatanı Meksika ve Orta Amerika yaylalarıdır; arkeolojik buluntular, bölgede binlerce yıldır tüketildiğine işaret eder. Avokado adı, Nahuatl dilindeki ahuacatl sözcüğünden İspanyolca aguacate aracılığıyla İngilizceye ve diğer dillere yayılmıştır. İspanyol sömürgecilik döneminden itibaren dünyanın sıcak bölgelerine götürülmüştür.

Hass çeşidi, 1920'li yıllarda Kaliforniya'da Rudolph Hass adlı postacı tarafından seçilmiş ve 1935'te patentlenmiştir; bugün dünyada en çok yetiştirilen çeşittir. Türkiye'de avokado yetiştiriciliği görece yenidir ve Akdeniz kıyı şeridinde, soğuktan korunaklı yerlerde yoğunlaşmıştır.

Kültürdeki yeri

Avokado, Orta Amerika mutfağında guacamole adlı ezmenin ana malzemesidir. Son yıllarda dünyanın hemen her yerinde kahvaltı sofralarında, tostların üzerinde ve salatalarda yer almıştır. Türkiye'de de marketlerde ve pazarlarda sık görülen bir meyve haline gelmiştir.

Çekirdeği su dolu bir bardakta çimlendirmek, ev bitkisi olarak yetiştirilen avokado fidanları için sevilen bir uğraştır. Ancak yaprak, kabuk ve çekirdeğin kuşlar, atlar ve bazı evcil hayvanlar için uygun olmadığı bilinir; bu nedenle evcil hayvanlara verilmemelidir.

Mutfakta

Avokado çoğunlukla çiğ tüketilir; dilimlenip salatalara eklenir, ezilerek ekmeğe sürülür, soğan, domates, limon ve tuzla guacamole yapılır. Pişirilince acılaşabildiği için sıcak yemeklerde genellikle son anda eklenir. Dilimlenen avokado havayla temas edince kararır; limon suyu bunu geciktirir.

Sert avokado oda sıcaklığında, kağıt poşet içinde, olgun bir muz ya da elmayla birlikte tutulduğunda daha çabuk olgunlaşır. Olgunlaşan meyve buzdolabında birkaç gün bekletilebilir. Yarım kalan avokado çekirdeğiyle birlikte, üzeri limonlanıp hava almayacak biçimde sarılarak saklanır.

Sık sorulan sorular

Avokado nedir?

Avokado, defnegiller ailesinden, Orta Amerika kökenli, kremsi ve yağlı meyveli herdem yeşil bir ağaçtır.

Latince adı nedir?

Latince adı Persea americana Mill. şeklindedir.

Nerede yetişir?

Sıcak ve soğuğa korunaklı bölgelerde yetişir; Meksika, Orta Amerika ve dünyanın birçok subtropikal bölgesinde, ülkemizde de Akdeniz kıyılarında yetiştirilir.

Nasıl saklanır?

Sert meyve oda sıcaklığında olgunlaştırılır; olgunlaşınca buzdolabında birkaç gün tutulabilir. Kesilmiş avokado limonlanıp hava almayacak biçimde sarılır.

Kaynaklar

Mabberley's Plant-Book, Cambridge University Press
FAO, FAOSTAT üretim verileri
Kew Science, Plants of the World Online (POWO)
Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994

WhatsApp