Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Biber (Capsicum annuum) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Biber fotoğraf 1Biber fotoğraf 2Biber fotoğraf 3Biber fotoğraf 4Biber fotoğraf 5
Fotoğraflar: Nikodem Nijaki, CC BY-SA 3.0 · Isra Rulowsinsky, CC0 · Juan Carlos Fonseca Mata, CC BY-SA 4.0 · Vyacheslav Argenberg, CC BY 4.0 · George Chernilevsky, CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Biber

Capsicum annuum L. ve Capsicum frutescens L.

Diğer adları
Acı biber, tatlı biber, kapya, çarliston, sivri biber, Maraş biberi, isot, pul biber; İngilizce: chili pepper, bell pepper, paprika
Familya
Solanaceae (Patlıcangiller)
Kullanılan kısım
Meyve

Biber (Capsicum annuum ve C. frutescens), Amerika kökenli, patlıcangillerden bir meyve sebzesi ve baharat bitkisidir. Taze, kurutulmuş, pul ve toz biber halinde Türk mutfağının vazgeçilmezidir. Maraş biberi ve Urfa isotu, yöresel kimliğiyle tanınır.

Botanik özellikleri

Capsicum annuum, tek yıllık (sıcak iklimlerde çok yıllık) bir bitkidir; Capsicum frutescens ise çalımsı yapıdadır. Yaprakları basit, çiçekleri beyazımsı ve yıldız biçimlidir. Meyve, içi boş bir boru ya da meyve etli bir kapsüldür; renkleri yeşil, sarı, kırmızı, mor ve kahverengi olabilir.

Biberin acılığı, meyve içindeki plasentada bulunan kapsaisin adlı bileşikten gelir; tatlı biberlerde bu bileşik azdır ya da yoktur. Biber, karabiberle (Piper nigrum) akraba değildir; ad karışıklığı Avrupalıların Amerika'da buldukları acı meyveye pepper adını vermesinden doğmuştur. Isı ve güneş ister; Türkiye'de ege, güney ve güneydoğu bölgelerinde geniş yetiştirilir.

Tarihçe

Capsicum cinsi, Orta ve Güney Amerika'da binlerce yıl öncesinden evcilleştirilmiş, Kolomb'un yolculuklarıyla 15. yüzyılın sonunda İspanya'ya getirilmiştir. 16. yüzyılda Portekizli tüccarlar bitkiyi Hindistan, Afrika ve Doğu Asya'ya taşımıştır; Osmanlı topraklarına Balkanlar ve Akdeniz yoluyla ulaştığı düşünülür.

Avrupa'da ve Osmanlı mutfağında biberin yayılışı, Kolomb sonrası besin alışverişinin en çarpıcı örneklerindendir. Anadolu'da 16-17. yüzyıldan itibaren yaygın bahçe bitkisi olmuştur. Linnaeus Capsicum annuum adını 1753'te yayımlamıştır.

Kültürdeki yeri

Türkiye'de biber, kırsal yaşamın ve sofranın temel taşıdır. Kahramanmaraş'ın Maraş biberi, Şanlıurfa'nın Urfa isotu, Gaziantep'in yöresel biberleri coğrafi tanımlarla bilinir. Urfa biberi, güneşte kurutulup örtülerek terletilir, koyu mor-bordo renk ve yumuşak isli bir lezzet kazanır.

Sonbaharda dizilerek kurutulan kurutmalık biberler, balkon ve avlularda kırmızı bir manzara oluşturur. Biber salçası, turşusu ve dolmalık biber, Anadolu'da kışlık hazırlığın tanıdık işleridir. Macaristan paprikası ve Meksika chile çeşitleri ise dünyada ayrı mutfak geleneklerinin merkezindedir.

Mutfakta

Taze biber yemek, salata, dolma, kebap eşliği ve turşu olarak kullanılır. Kurutulmuş biber ezilerek pul biber, öğütülerek toz biber (kırmızı biber) olur. Pul biber, çorba, kebap, mantı, yağ sosu ve peynir üzerinde yaygın kullanılır; isot, Urfa ve Adana kebabının tamamlayıcısı olan koyu renkli baharattır. Biber salçası, ev yapımı saklama geleneğinin başlıca ürünüdür.

Kurutulmuş pul ve toz biber, ışık ve nemden uzak, hava almayan kavanozda serin yerde saklanır; zamanla rengi ve aroması azalır. Taze biber buzdolabında bir kaç gün durur, dondurulabilir. Acı biberi doğrarken eldiven kullanmak ve sonra elleri yıkamak önerilir.

Sık sorulan sorular

Biber nedir?

Biber, Amerika kökenli, patlıcangillerden, taze veya baharat olarak kullanılan meyvesi için yetiştirilen bir bitkidir.

Biberin Latince adı nedir?

En yaygın türü Capsicum annuum L. olup Solanaceae familyasındandır; bir diğer türü Capsicum frutescens L.'dir.

Biber ile karabiber aynı bitki midir?

Hayır. Karabiber Piper nigrum adlı farklı bir bitkidir; biberle yalnızca ad benzerliği vardır.

Pul biber nasıl saklanır?

Işık ve nemden uzak, hava almayan kavanozda serin bir yerde saklanır.

Kaynaklar

Davis, P. H. (ed.) Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Edinburgh University Press.
Mabberley, D. J. Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press.
FAO, Capsicum (chili ve biber) üretim yayınları.
Kew Plants of the World Online (POWO), Capsicum annuum kaydı.

WhatsApp