Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Hindistan Cevizi (Cocos nucifera) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Hindistan Cevizi fotoğraf 1Hindistan Cevizi fotoğraf 2Hindistan Cevizi fotoğraf 3Hindistan Cevizi fotoğraf 4Hindistan Cevizi fotoğraf 5
Fotoğraflar: Judgefloro, CC0 · P Jeganathan, CC BY-SA 3.0 · Filo gèn', CC BY-SA 4.0 · David Adam Kess, CC BY-SA 4.0 · George Muttathil Pulikurumba, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Hindistan Cevizi

Cocos nucifera L.

Diğer adları
Hindistan cevizi palmiyesi, kokos; İngilizce: coconut, coconut palm
Familya
Arecaceae (Palmiyegiller)
Kullanılan kısım
Meyvenin iç kısmındaki beyaz katı doku (kuru ve taze), meyve suyu, süt

Hindistan cevizi (Cocos nucifera L.), tropik kıyıların en tanınmış palmiyesidir. Meyvesinin beyaz iç dokusu mutfakta rendelenmiş, kurutulmuş ya da sütü çıkarılarak kullanılır; Türkiye'de özellikle tatlı ve hamur işlerinde kuru hâliyle bilinir.

Botanik özellikleri

Cocos nucifera, Arecaceae (Palmiyegiller) familyasının Cocos cinsindeki tek türdür. Dalsız, ince ve hafif eğimli gövdesi yirmi otuz metreye kadar uzayabilir; gövdenin tepesinde dört beş metreyi bulan, tüy biçiminde bölünmüş yaprak demeti taşınır. Aynı bitki üzerinde hem erkek hem dişi çiçekler bulunur ve çiçekler büyük, dallanmış salkımlar hâlinde açılır.

Meyve botanik olarak gerçek bir ceviz değil, lifli bir çekirdekli meyvedir (drup). En dışta düz bir kabuk, onun altında kalın, lifli bir orta katman, en içte ise sert, kahverengi ve üç gözlü bir iç kabuk yer alır. Bu sert kabuğun iç yüzeyine yapışık beyaz doku ile ortadaki sıvı, bilinen yenen kısımdır. Meyve su üzerinde uzun süre yüzebilir; bu özellik türün deniz akıntılarıyla kıyılara yayılmasını açıklayan nedenlerden biri sayılır.

Tarihçe

Hindistan cevizinin kökeni konusunda botanikçiler tam bir görüş birliğine varmış değildir; Hint-Pasifik kıyı kuşağı, özellikle Güneydoğu Asya ve Melanezya çevresi en sık anılan bölgelerdir. Okyanus adalarına yapılan insan göçleriyle yayıldığı, bunun yanında deniz akıntılarının da payı olduğu düşünülür. Palmiye, kıyı toplumları için yüzyıllarca yapı malzemesi, lif, kap ve besin kaynağı olmuştur.

Avrupa'ya ulaşması Orta Çağ'da Hint Okyanusu ticaret yollarıyla gerçekleşti; 6. yüzyılda yazan seyyah Kosmas Indikopleustes'in tarif ettiği Hint cevizi çoğunlukla bu meyveyle ilişkilendirilir. Adı Portekizce ve İspanyolca 'coco' sözcüğünden gelir; sert kabuktaki üç göz, gülümseyen ya da yüz buruşturan bir maskeyi andırdığı için bu adın verildiği anlatılır. Türkçedeki 'hindistan cevizi' adı ise meyvenin Hindistan üzerinden gelen, ceviz benzeri sert kabuklu bir ürün olarak tanınmasından kaynaklanır.

Kültürdeki yeri

Hindistan cevizi palmiyesi sıcak ve nemli kıyı iklimlerini sever; kumlu, iyi su alan topraklarda ve tuzlu deniz havasında rahatça gelişir. Soğuğa dayanıksızdır, bu yüzden Türkiye'nin iklim koşullarında dışarıda meyve veren bir bitki olarak yetişmez; ülkemizde kullanılan ürün tamamen ithaldir. Başlıca üretici ülkeler arasında Endonezya, Filipinler ve Hindistan sayılır.

Palmiyenin hemen her bölümü geleneksel olarak değerlendirilmiştir: dış lifinden halat ve paspas yapılır, sert kabuk kap ve süs eşyası olarak işlenir, yapraklar çatı örtüsü için kullanılır. Meyveden elde edilen ürünler arasında kuru hindistan cevizi (rende), süt ve hindistan cevizi yağı bulunur; yağ işlenmiş bir ürün olduğu için sitemizde ayrı bir kartta, 'Hindistan Cevizi Yağı' başlığıyla anlatılır.

Mutfakta

Mutfakta en çok kurutulup rendelenmiş hâliyle bilinir. Kurabiye, kek, lokum, tatlı kaplaması ve çeşitli hamur işlerinde kullanılır; Hint, Tay ve Endonezya mutfaklarında ise rendelenmiş beyaz doku sıkılarak elde edilen hindistan cevizi sütü çorba, köri ve pilav tarifleri için temel malzemedir. Taze meyvenin gözlerinden delinerek içindeki sıvı boşaltılır, sert kabuk kırılır ve beyaz doku ayrılır.

Kuru hindistan cevizi serin, kuru ve ışık almayan bir yerde, ağzı kapalı bir kapta saklanır; nem çekmemesine dikkat edilmelidir. Açılmış taze meyve ya da çıkarılmış süt buzdolabında tutulur ve kısa sürede tüketilir. Paketli rende ürünlerde son tüketim tarihi mutlaka kontrol edilmelidir.

Sık sorulan sorular

Hindistan cevizi nedir?

Hindistan cevizi, Cocos nucifera adlı palmiyenin lifli kabuk içinde taşıdığı büyük meyvesidir. Botanik olarak ceviz değil, çekirdekli bir meyvedir; beyaz iç dokusu mutfakta rende, süt ve benzeri biçimlerde kullanılır.

Latince adı nedir?

Latince adı Cocos nucifera L. olup Arecaceae (Palmiyegiller) familyasındandır.

Nerede yetişir?

Sıcak ve nemli tropik kıyı bölgelerinde, özellikle Güneydoğu Asya, Hindistan ve Pasifik adalarında yetişir. Türkiye'de ticari olarak yetiştirilmez, ithal edilir.

Nasıl saklanır?

Kuru hindistan cevizi, serin ve kuru bir yerde, ağzı kapalı kapta saklanır. Taze meyve veya çıkarılmış süt buzdolabında tutulmalı ve kısa sürede tüketilmelidir.

Kaynaklar

Mabberley's Plant-Book (D. J. Mabberley), Cocos maddesi
Kew Plants of the World Online (POWO), Cocos nucifera L.
FAO, Coconut ile ilgili tarım ve ürün yayınları
Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü (Türk Dil Kurumu, 1994)

WhatsApp