Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Tohumdan elde edilen işlenmiş yağ; bitkinin kendisi süs bitkisidir. TOHUMLARI ÇOK ZEHİRLİDİR, yenmez.
Hintyağı bitkisi (Ricinus communis L.), iri, parmak biçimli yapraklarıyla dikkat çeken, hızlı büyüyen bir süs bitkisidir. UYARI: Tohumları çok zehirlidir; çiğnenmemeli, yenmemeli, çocuklardan ve evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır. Sitedeki 'Hint Yağı' kartında anlatılan yağ, bu tohumlardan elde edilen işlenmiş bir üründür.
Botanik özellikleri
Ricinus communis, tropik bölgelerde küçük bir ağaç boyuna ulaşabilen, ılıman bölgelerde ise genellikle tek yıllık büyüyen, gür bir otsu ya da çalımsı bitkidir. Yaprakları büyük, avuç içi biçiminde, beş ile on iki loblu, kenarları dişli ve çoğunlukla yeşil ya da kırmızımsı bronz renklidir. Aynı bitkide hem erkek hem dişi çiçekler bulunur; dişi çiçekler salkımın üst kısmında, erkek çiçekler alt kısmında yer alır.
Meyve, dikenli ya da dikensiz, üç gözlü bir kapsüldür. İçinde parlak, mermer desenli, kene biçimli tohumlar bulunur. Tohumların kene (kene böceği) görünümüne benzemesi nedeniyle bitkiye Latince 'ricinus' (kene) adı verilmiştir; Türkçedeki 'keneotu' adı da aynı benzerliğe dayanır. BU BİTKİNİN TOHUMLARI ÇOK ZEHİRLİDİR; tohumlarda risin adlı çok güçlü bir zehir bulunur. Tohum çiğnenmemeli, yutulmamalı, çocukların ve evcil hayvanların ulaşabileceği yerlerde bırakılmamalıdır; kazara yutulursa derhâl 112 aranmalıdır.
Tarihçe
Hintyağı bitkisinin anavatanı Doğu Afrika ve çevresi olarak kabul edilir. Antik Mısır'da yaklaşık dört bin yıl öncesine ait mezarlardan çıkarılan tohum bulguları, bitkinin çok eski çağlardan beri tanındığını gösterir. Yunan ve Roma yazarları da bitkiden söz etmiştir; Dioskorides 'kiki' adıyla anar.
Zamanla bitki sıcak ve ılıman bölgelerin pek çoğuna yayıldı ve süs bitkisi olarak parklarda, bahçelerde yaygınlaştı. Türkiye'de de kıyı bölgelerinde, yol kenarlarında ve bahçelerde görülebilir. Adı 'hintyağı' olsa da bitkinin Hindistan'a özgü olduğu anlamına gelmez; ad, tohumdan elde edilen yağın Hindistan üzerinden Avrupa'ya yaygınlaşmasından kaynaklanır.
Kültürdeki yeri
Hintyağı bitkisi sıcak, güneşli ve nemli ortamları sever; iyi su alan, besince zengin topraklarda çok hızlı büyür. Bir sezon içinde birkaç metreye ulaşabilir. Süs bitkisi olarak yetiştirildiğinde çocukların ve evcil hayvanların ulaşabileceği alanlardan uzak tutulmalı, bitkiye ve tohumlarına dokunulduktan sonra eller bol suyla yıkanmalıdır.
Yağ, tohumların sanayide işlenmesiyle elde edilir. İşleme sırasında zehirli madde ürün içinde kalmaz; bu yüzden işlenmiş yağ, ham tohumla aynı şey değildir. Bu konuya ilişkin ayrıntılar sitedeki 'Hint Yağı' kartında yer alır. Tohum ya da bitki parçaları kesinlikle evde işlenmeye çalışılmamalıdır.
Mutfakta
Hintyağı bitkisi mutfakta kullanılmaz; tohumları, yaprakları ve diğer kısımları yenmez ve yemeklerde ya da çaylarda yer almaz. Tohum çiğ ya da pişmiş hâlde yenmemelidir. Bu bitkiyle ilgili hiçbir parçanın yiyecek ya da içecek olarak kullanımı güvenli kabul edilmez.
Süs bitkisi olarak yetiştirenlerin, tohum kapsüllerini olgunlaşmadan, eldiven kullanarak toplaması ve çöp kutusuna kapalı bir poşetle atması önerilir. Tohumlar çocuklardan, evcil hayvanlardan ve kuşlardan uzak, kilitli bir yerde tutulmalıdır. Bitkinin tohumları ticari olarak yiyecek ya da baharat amacıyla satılmaz.
Sık sorulan sorular
Hintyağı bitkisi nedir?
Hintyağı bitkisi, Ricinus communis adlı, iri ve avuç biçimli yapraklara sahip hızlı büyüyen bir süs bitkisidir. Tohumları çok zehirli olduğundan yenmez.
Latince adı nedir?
Latince adı Ricinus communis L. olup Euphorbiaceae (Sütleğengiller) familyasındandır. 'Ricinus', Latincede kene anlamına gelir.
Tohumları güvenli midir?
Hayır. Tohumlar risin adlı çok güçlü bir zehir içerir; çiğnenmemeli, yenmemeli ve çocuklardan uzak tutulmalıdır. Kazara yutulduğundan şüphelenilirse hemen 112 aranmalıdır.
Hint yağı ile aynı şey midir?
Hayır. Sitedeki Hint Yağı kartında anlatılan yağ, bu bitkinin tohumlarından elde edilen işlenmiş bir üründür; ham tohum ile aynı değildir.
Kaynaklar
Dioskorides, De Materia Medica (kiki maddesi) Kew Plants of the World Online (POWO), Ricinus communis L. Davis, P. H. (ed.), Flora of Turkey and the East Aegean Islands (Edinburgh University Press), Euphorbiaceae bölümü Mabberley's Plant-Book (D. J. Mabberley), Ricinus maddesi Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü (Türk Dil Kurumu, 1994)