Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Yemiş, sarılop, bardacık, sultan inciri (çeşide göre); İngilizce: Common fig, fig
Familya
Moraceae (Dutgiller)
Kullanılan kısım
Meyvesi (taze ve kuru), çekirdekleri
İncir (Ficus carica L.), Akdeniz havzasının en eski kültür bitkilerinden biri olan, meyvesi taze ya da kurutulmuş olarak yenen bir ağaçtır. Türkiye, dünyanın en büyük kuru incir üreticileri arasındadır ve Aydın incir yetiştiriciliğiyle özdeşleşmiştir. Sitede incir çekirdeği yağı ayrı kart olarak yer alır: incir-cekirdegi-yagi.
Botanik özellikleri
İncir, Moraceae (dutgiller) familyasından, beş ile on metre boylanabilen, yaprak döken bir ağaçtır. Üç ile yedi loblu, pürüzlü, iri yaprakları ve kesildiğinde süt gibi bir özsu veren dalları vardır. 'Meyve' dediğimiz yapı aslında çiçek kabıdır (siconium); içi, yüzlerce küçük çiçeğin ve sonradan oluşan küçük tohumsu meyvelerin toplandığı bir kapsüldür.
Tür, doğal olarak Güneybatı Asya ve Akdeniz bölgesinde bulunur. Yabani tipler (caprifig) ile kültür tipleri arasında tozlanma biçimi bakımından fark vardır: kimi çeşitler tozlanma için incir arısı (Blastophaga psenes) gerektirirken, kimi çeşitler tozlanmadan meyve verebilir. Ege Bölgesi'nde Aydın ve çevresi, ağaçların uygun iklim ve toprak koşullarında geliştiği başlıca üretim alanıdır.
Tarihçe
İncir, insanlığın bilinen en eski kültüre alınmış bitkileri arasında sayılır; arkeolojik bulgular Ortadoğu'da çok eski yerleşimlerde incir kalıntılarının bulunduğunu gösterir. Antik Yunan ve Roma yazarları, Plinius'un Naturalis Historia'sı gibi eserlerde incirin çeşitlerini, yetiştirilmesini ve kurutulmasını ayrıntılı biçimde anlatır. Dioskorides de De Materia Medica'da incirden söz eden antik yazarlardandır.
Anadolu'da incir yetiştiriciliği çok eski bir geleneğe sahiptir; Ege'nin Büyük Menderes Vadisi uzun süredir kuru incir üretim ve ticaret merkezi olarak bilinir. Aydın incirinin adı yüzyıllardır dış pazarlarda anılır. Cins adı Latince 'ficus' sözcüğünden, tür adı 'carica' ise Anadolu'daki Karya bölgesine bağlanarak açıklanır; bu köken yorumu kaynaklarda farklı biçimlerde aktarılır.
Kültürdeki yeri
İncir, Akdeniz ve Anadolu kültüründe bolluk, bereket ve uzun ömürle ilişkilendirilen bir ağaçtır; atasözlerinde, halk hikâyelerinde ve dini metinlerde sıkça geçer. Ege köylerinde incir hasat dönemi, bir tür toplu üretim şenliği gibi geçer; meyveler toplanır, serilir ve güneşte kurutulur. Aydın'da kuru incirin sıralanması, ayıklanması ve paketlenmesi uzun yıllardır yöreye özgü bir iş koludur.
İncir ağacının gölgesi, avlu ve bahçe yaşamının ayrılmaz parçasıdır. Çok sayıda yerel çeşit bulunur; Aydın çevresinde 'sarılop' adıyla bilinen çeşit kurutmaya uygunluğuyla öne çıkar. Bölgenin tarımsal kimliği içinde incir, hem coğrafi işaret hem de geleneksel üretim kültürünün bir simgesidir.
Mutfakta
Taze incir olgunlaşınca doğrudan yenir, peynir ve cevizle servis edilir; kuru incir ise kahvaltılıklar, kuru yemiş tabakları, tatlılar, kekler ve hoşaflarda kullanılır. Reçeli, pekmezi ve komposto geleneksel olarak yapılır; incir ezmesi de yaygın bir hazır üründür. Kavrulmuş incir çekirdekleri ise Türk kahvesi yerine geçen bir geleneksel içecek olarak yer yer anılır.
Taze incir çok çabuk bozulduğu için birkaç gün içinde tüketilmelidir; buzdolabında saklanır. Kuru incir ise ışıktan ve nemden uzak, serin, kapalı bir kapta ya da vakumlu pakette uzun süre saklanabilir. Kuru incirin üzerinde beyaz şeker kristalleşmesi görülebilir; bu normaldir ve bozulma belirtisi değildir.
Sık sorulan sorular
İncir nedir?
İncir, Ficus carica L. adlı, meyvesi taze ya da kuru olarak yenen, Akdeniz havzasının en eski kültür bitkilerinden biri olan bir ağaçtır.
Akdeniz iklim kuşağında yetişir; Türkiye'de başlıca üretim bölgesi Ege'de Aydın ve çevresidir.
İncir nasıl saklanır?
Taze incir buzdolabında birkaç gün saklanır; kuru incir serin, kuru, ışıktan uzak ve kapalı bir kapta saklanır.
Kaynaklar
Plinius, Naturalis Historia Dioskorides, De Materia Medica Davis, P. H. (ed.), Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Edinburgh University Press Mabberley, D. J., Mabberley's Plant-Book, Cambridge University Press Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994 Kew Science, Plants of the World Online (POWO), Ficus carica L.