Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
keper, Kebere, gebre; İngilizce: caper, caper bush
Familya
Capparaceae (Kaparigiller)
Kullanılan kısım
Çiçek tomurcuğu, genç meyve, yeni sürgün
Kapari (Capparis spinosa), Akdeniz havzasının kayalık yamaçlarında, duvar diplerinde yetişen, dikenli, sürünücü yarı çalı bir bitkidir. Henüz açılmamış çiçek tomurcukları tuza ya da salamuraya yatırılarak mutfakta kullanılır. Türkiye'de kebere ve gebre adlarıyla da bilinir.
Botanik özellikleri
Capparis spinosa, kalın bir kök sistemine sahip, dalları yere yayılan ya da kayalardan sarkan, yarı çalı yapılı, çok yıllık bir bitkidir. Yapraklar yuvarlak ve etlidir; yaprakların dibinde, çoğu kez kıvrık, ikili dikenler bulunur. Büyük, beyaz-pembe, uzun, mor tonlu erkek organlı çiçekler sabah açılır ve genellikle bir gün içinde solar.
Meyve, kaparinin 'kapari meyvesi' olarak bilinen, armut biçimli, etli bir yapıdır; içinde çok sayıda küçük tohum bulunur. Bitki kurak ve sıcak iklimlere, tuzlu, kireçli ve fakir topraklara çok iyi uyum sağlar; Flora of Turkey'de farklı çeşitleri tanımlanmıştır. Akdeniz, Ege ve Güneydoğu Anadolu kıyılarında, kayalık, taşlık yerlerde yabani olarak yetişir.
Tarihçe
Kapari, Akdeniz medeniyetlerinin en eski baharat ve sofra bitkilerinden biridir. Dioskorides, 'kapparis' adıyla De Materia Medica'da bitkiyi tanıtır; Plinius de Naturalis Historia'da anar. Latince 'Capparis' ve Türkçedeki 'kapari' sözcüğü, Yunanca kökenli bu eski adlandırmaya dayanır.
Akdeniz'in doğusunda ve Anadolu'da kapari yabani toplanan bir bitki olarak yüzyıllarca kullanılmıştır. Ege ve Akdeniz yöresinde, bitkinin tomurcuklarının, genç sürgünlerinin ve yapraklarının toplanıp tuzlanarak ya da salamurada saklanması köklü bir gelenektir.
Kültürdeki yeri
Anadolu'da kapari, özellikle Ege ve Akdeniz'de 'kebere' ya da 'gebre' adıyla bilinir; yerel dilde bu adlar bölgeden bölgeye değişebilir. Yabani kapari toplama mevsimi bahar ve yaz aylarıdır; tomurcuklar sabahları elle, dikkatle toplanır. Toplayıcılar için emek yoğun ama geleneksel bir geçim kaynağıdır.
Kapari, İtalya, İspanya, Fransa, Yunanistan ve Kuzey Afrika mutfaklarında da önemli bir yere sahiptir. Pantelleria ve Salina adalarının kaparileri İtalya'da özel bir ün taşır.
Mutfakta
Toplanan tomurcuklar önce kuru tuzla ya da salamurayla (tuzlu su ve sirke) bekletilir; tadı bu sayede yumuşar. Kapari salata, makarna, balık, pizza, tartar sos, yoğurt ve zeytinyağlı yemeklerde, soslarda ve mezelerde kullanılır; kapari meyvesi (kebere/gebre meyvesi) ve genç sürgünleri de turşu olarak sunulur. Tadı keskin, tuzlu ve hafif ekşidir.
Kapari, tuzlu ya da salamurada satılır; kullanmadan önce suda durulanması, fazla tuzun alınmasını sağlar. Açılan kavanoz buzdolabında, tomurcukların salamura ya da tuzlu su içinde kalacağı şekilde saklanmalıdır.
Sık sorulan sorular
Kapari nedir?
Kapari, Capparis spinosa bitkisinin henüz açılmamış çiçek tomurcuklarıdır; salamura ya da tuzlanarak mutfakta kullanılır.
Latince adı nedir?
Capparis spinosa L., kaparigiller (Capparaceae) familyasındandır; Türkiye'de kebere ve gebre adlarıyla da bilinir.
Kapari nerede yetişir?
Akdeniz havzasının kuru, kayalık, güneşli yamaçlarında yabani olarak yetişir; Türkiye'de Ege ve Akdeniz kıyılarında bol bulunur.
Kapari nasıl saklanır?
Salamurası içinde, kapalı kavanozda, açıldıktan sonra buzdolabında saklanır; tuzlanmış kapari serin ve kuru yerde tutulur.
Kaynaklar
Dioskorides. De Materia Medica. Plinius. Naturalis Historia. Davis, P. H. (ed.) Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Edinburgh University Press, 1965-1985. Baytop, T. Türkçe Bitki Adları Sözlüğü. Türk Dil Kurumu, 1994. Mabberley, D. J. Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press. Kew, Plants of the World Online (POWO).