Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Kurt Üzümü (Lycium barbarum) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Kurt Üzümü fotoğraf 1Kurt Üzümü fotoğraf 2Kurt Üzümü fotoğraf 3Kurt Üzümü fotoğraf 4
Fotoğraflar: Pvt pauline, CC BY-SA 3.0 · Sten Porse, CC BY-SA 3.0 · Paul Gross (paul144) and Richard Zhang, Public domain · Frank Vincentz, CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Kurt Üzümü

Lycium barbarum L. (yakın tür: Lycium chinense Mill.)

Diğer adları
Goji, goji berry, Tibet kurt üzümü; İngilizce wolfberry, goji berry; Çince gǒuqǐ
Familya
Solanaceae (Patlıcangiller)
Kullanılan kısım
Olgun meyveler (kurutulmuş)

Kurt üzümü ya da goji, Lycium barbarum adlı dikenli bir çalının parlak turuncu-kırmızı, uzunca meyvesidir. Aktarlarda çoğunlukla kurutulmuş olarak satılır; tatlımsı ve hafif ekşi bir tadı vardır. Anavatanı Çin'dir; bugün Türkiye dahil birçok ülkede yetiştirilmektedir.

Botanik özellikleri

Lycium barbarum, 1–3 m boylanabilen, sarkık ve ince dallı, çoğunlukla dikenli, yaprağını döken bir çalıdır. Yaprakları mızrak biçimli, grimsi yeşil ve kısa saplıdır. Yaz boyunca yaprak koltuklarında mor-eflatun, beş loblu, küçük borumsu çiçekler açar.

Çiçeklerden sonra 1–2 cm uzunluğunda, oval, parlak turuncu-kırmızı, sulu meyveler oluşur; her meyvede çok sayıda küçük sarımsı tohum bulunur. Meyveler yaz sonundan sonbahara kadar olgunlaşır ve genellikle güneşte ya da kurutma odalarında kurutulur. Bitki kurak ve tuzlu topraklara dayanıklıdır; Türkiye'de de bazı bölgelerde yabani olarak görülür ve tarımı yapılır. Aynı adla anılan Actaea spicata adlı zehirli orman bitkisiyle karıştırılmamalıdır.

Tarihçe

Goji, Çin'de yüzyıllardır yetiştirilen ve yemeklerde, çorbalarda ve çaylarda kullanılan bir meyvedir. En ünlü üretim bölgesi Kuzey Çin'deki Ningxia bölgesidir; buradaki Sarı Irmak kıyısı tarlaları goji ile anılır. Linnaeus türü 1753'te tanımlamış; cins adı Lycium, Antik Çağ'daki Likya bölgesinin adından gelir.

Türkçedeki kurt üzümü adı, İngilizce wolfberry adının karşılığıdır. Meyve 2000'li yıllarda Avrupa ve Türkiye'de kuru meyve olarak yaygınlaşmış, aktarların ve kuruyemişçilerin raflarına girmiştir.

Kültürdeki yeri

Çin'de goji, Ningxia'da her yıl düzenlenen hasat şenlikleri ve geleneksel yemeklerdeki yeriyle bilinir; sepetlerde ve hasırlar üzerinde güneşte kurutulan kırmızı meyveler bölgenin simgesi sayılır. Batı'da ve Türkiye'de ise kahvaltılarda, kuruyemiş karışımlarında ve tatlılarda kullanılan renkli bir kuru meyve olarak tanınır.

Bitki, kurak yamaçlarda toprağı tutması nedeniyle bazı bölgelerde erozyona karşı da dikilir. Süs bahçelerinde çit bitkisi olarak yetiştirildiği de görülür.

Mutfakta

Kurutulmuş goji olduğu gibi atıştırılabilir; yulaf ezmesi, granola, yoğurt, salata ve kek gibi tatlılara eklenebilir. Çin mutfağında çorbalara ve et yemeklerine katılır; sıcak suda bekletilerek demlenmiş içecek olarak da tüketilir. Kullanmadan önce kısa süre suda bekletmek meyveyi yumuşatır.

Kan sulandırıcı ilaç kullananların, düzenli tüketmeden önce hekimine danışması önerilir. Patlıcangillere alerjisi olanlar dikkatli olmalıdır.

Kuru goji ağzı sıkı kapanan bir kapta, serin, kuru ve karanlık bir yerde saklanmalıdır; nem alırsa yapışır ve küflenebilir.

Sık sorulan sorular

Kurt üzümü nedir?

Kurt üzümü, goji olarak da bilinen Lycium barbarum çalısının turuncu-kırmızı, uzunca meyvesidir; aktarlarda kurutulmuş olarak satılır.

Latince adı nedir?

Latince adı Lycium barbarum L.'dir. Patlıcangiller (Solanaceae) familyasındandır.

Türkiye'de yetişir mi?

Evet. Türkiye'de bazı bölgelerde yabani olarak bulunur ve tarımı da yapılır; piyasadaki kuru gojinin bir kısmı ithaldir.

Nasıl tüketilir?

Olduğu gibi atıştırılabilir, yoğurt, yulaf ve tatlılara eklenebilir ya da sıcak suda bekletilerek içilebilir.

Nasıl saklanır?

Ağzı sıkı bir kapta, serin, kuru ve karanlık bir yerde saklanır.

Kaynaklar

Royal Botanic Gardens, Kew, Plants of the World Online (POWO): Lycium barbarum L.
Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, Cambridge University Press.
Davis, P.H. (ed.), Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Cilt 6, Edinburgh University Press.

WhatsApp