Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Mango (Mangifera indica) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Mango fotoğraf 1Mango fotoğraf 2Mango fotoğraf 3Mango fotoğraf 4Mango fotoğraf 5Mango fotoğraf 6
Fotoğraflar: Apurv013, CC0 · Antonio Schubert from Rio de Janeiro, Brasil, CC BY-SA 2.0 · Veronidae, CC BY-SA 3.0 · Anish nellickal, CC BY-SA 4.0 · Nativeplants garden, CC BY-SA 4.0 · Alejandro Bayer Tamayo from Armenia, Colombia, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Mango

Mangifera indica L.

Diğer adları
mango ağacı, Hint mangosu; İngilizce mango
Familya
Anacardiaceae (Sakızağacıgiller)
Kullanılan kısım
Olgun meyve etli kısmı; kurutulmuş meyve dilimleri ve ham meyveden yapılan toz

Mango, Güney Asya kökenli, iri ve kokulu meyveleriyle bilinen herdem yeşil bir tropik ağaçtır. Mangifera indica adını taşıyan bu tür, binlerce yıldır Hindistan alt kıtasında yetiştirilir. Taze, kurutulmuş ya da toz halinde dünya mutfaklarının sevilen meyvelerinden biridir.

Botanik özellikleri

Mangifera indica, uygun iklimde 30 metreye kadar boylanabilen, geniş ve yoğun taçlı, herdem yeşil bir ağaçtır. Yaprakları uzun, mızrak biçimli ve derimsi dokuludur; genç yapraklar çoğu zaman kırmızımsı ya da bakır renginde çıkar. Küçük, sarımsı-pembe çiçekler dalların ucunda büyük salkımlar halinde açar. Meyve, ortasında tek ve yassı bir çekirdek bulunan etli bir sert çekirdekli meyvedir.

Meyvenin rengi ve biçimi çeşide göre yeşilden sarıya, turuncudan kırmızıya kadar değişir. Ağaç donlara dayanıksızdır, sıcak ve kurak dönemleri olan tropik ve astropik iklimleri sever. Antep fıstığı, sakız ağacı ve menengiç ile aynı familyadandır. Türkiye'de Akdeniz kıyısındaki bazı sıcak bölgelerde, özellikle Alanya ve Gazipaşa çevresinde son yıllarda deneme ve üretim bahçeleri kurulmuştur.

Tarihçe

Mango ağacının ana vatanı Hindistan'ın kuzeydoğusu ile Myanmar arasındaki bölge olarak kabul edilir. Sanskrit metinlerinde ve Hint şiirinde çok eski çağlardan beri anılır; ağaç, Hint kültüründe bereket ve konukseverlik simgesi sayılmıştır. Budist anlatılarda mango bahçeleri dinlenme ve sohbet yeri olarak geçer.

Mango, Orta Çağ'da Arap ve Fars tüccarları aracılığıyla Doğu Afrika kıyılarına taşındı. 16. yüzyılda Portekizli denizciler meyveyi Brezilya'ya ve Batı Afrika'ya götürdü; İngilizce mango sözcüğünün de Portekizce aracılığıyla Güney Hint dillerinden geldiği kabul edilir. Bugün Hindistan dünyanın en büyük mango üreticisidir ve yüzlerce çeşit yetiştirilir.

Kültürdeki yeri

Hindistan'da mango yalnızca bir meyve değil, yaz mevsiminin kendisidir. Mango mevsimi gelince pazarlar farklı çeşitlerle dolar, aileler birbirine sepet sepet mango gönderir. Mango yaprakları düğün ve bayramlarda kapıların üzerine dizi halinde asılarak süs olarak kullanılır.

Mango çeşitleri adeta şaraplar gibi adlarıyla tanınır ve her bölge kendi çeşidiyle övünür. Güneydoğu Asya'da, Latin Amerika'da ve Afrika'da da mango sokak yiyeceklerinin vazgeçilmezidir; dilimlenip tuz ve acı biberle satılması pek çok ülkede yaygındır. Türkiye'de ise ithal meyve olarak tanınan mango, yerli üretimin artmasıyla tezgahlarda daha sık görülmeye başlamıştır.

Mutfakta

Olgun mango taze yenir, meyve salatalarına, smutilere, dondurmalara ve tatlılara katılır. Hint mutfağında mango lassi denen yoğurtlu içecek ve mango chutney denen tatlı-ekşi sos çok bilinir. Ham, yeşil mango ise ekşi tadı nedeniyle turşulara ve salatalara girer. Kurutulup toz haline getirilen ham mango, amçur adıyla ekşilik veren bir baharat olarak kullanılır.

Kurutulmuş mango dilimleri atıştırmalık olarak tüketilir ya da granola ve kek hamurlarına doğranır. Kuru mango ağzı sıkı kapanan bir kapta, serin ve kuru bir yerde saklanmalıdır; nem kaparsa yapışır ve küflenebilir. Mango tozu ise ışık görmeyen bir kavanozda tutulduğunda ekşi aromasını uzun süre korur.

Sık sorulan sorular

Mango nedir?

Mango, Mangifera indica ağacının iri, etli ve kokulu meyvesidir. Güney Asya kökenlidir ve bugün tropik bölgelerin hemen hepsinde yetiştirilir.

Mangonun Latince adı nedir?

Mangonun bilimsel adı Mangifera indica L.'dir ve Anacardiaceae familyasında yer alır.

Mango Türkiye'de yetişir mi?

Evet, sınırlı ölçüde. Akdeniz kıyısındaki sıcak bölgelerde, özellikle Alanya ve Gazipaşa çevresinde mango bahçeleri bulunur.

Kurutulmuş mango nasıl saklanır?

Ağzı sıkı kapanan bir kapta, serin, kuru ve ışık almayan bir yerde saklanır. Nemli ortamda yapışıp bozulabileceği için açıldıktan sonra kısa sürede tüketilmesi iyi olur.

Kaynaklar

Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, Cambridge University Press.
FAO, Food and Agriculture Organization of the United Nations, ürün ve meyve kayıtları.
Kew, Plants of the World Online (POWO), Mangifera indica kaydı.

WhatsApp