Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Muskat Cevizi (Myristica fragrans) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Muskat Cevizi fotoğraf 1Muskat Cevizi fotoğraf 2Muskat Cevizi fotoğraf 3Muskat Cevizi fotoğraf 4Muskat Cevizi fotoğraf 5Muskat Cevizi fotoğraf 6
Fotoğraflar: Sajith Erattupetta, CC BY 4.0 · Ganesh Mohan T, CC BY-SA 4.0 · Ji-Elle, CC BY-SA 3.0 · Nativeplants garden, CC BY-SA 4.0 · Dinesh Valke from Thane, India, CC BY-SA 2.0 · കാക്കര, CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Muskat Cevizi

Myristica fragrans Houtt.

Diğer adları
Muskat, küçük hindistan cevizi; İngilizce: nutmeg
Familya
Myristicaceae (Muskatgiller)
Kullanılan kısım
Tohum (muskat cevizi); tohumu saran kırmızı zar (besbase) ayrı bir baharattır

Muskat cevizi (Myristica fragrans Houtt.), Moluk Adaları kökenli ve kokulu bir ağacın tohumudur; kuru ve sert, yumurta biçimli bu tohum, ince rendelenerek az miktarda baharat olarak kullanılır. Aynı meyvenin tohumunu saran kırmızı zar ise besbase adıyla ayrı bir baharat sayılır.

Botanik özellikleri

Myristica fragrans, her dem yeşil kalan, genellikle beş on iki metre boylanan, nadiren daha da uzayan bir ağaçtır. Bitki çoğunlukla çift evlidir; yani erkek ve dişi çiçekler ayrı ağaçlarda bulunur. Yaprakları deri gibi sert, koyu yeşil ve parlaktır; ezildiğinde belirgin bir koku verir. Küçük, sarımsı ve çan biçimli çiçekleri yaprak koltuklarında açılır.

Meyve, kayısıya benzeyen sarı, etli bir yapıdadır ve olgunlaşınca ortadan ikiye yarılır. İçinde parlak, koyu kahverengi bir tohum ve onu ağ gibi saran canlı kırmızı bir zar (aril) görülür. Kurutulan tohum muskat cevizini, kurutulan zar ise besbaseyi oluşturur. Siteyle ilgili olarak, bu zarın anlatıldığı 'Besbase' kartı ile bu kart aynı meyveden doğan iki ayrı baharatı tanıtır.

Tarihçe

Muskat ağacının anavatanı, bugünkü Endonezya'da yer alan Banda Adaları'dır. Uzun yüzyıllar boyunca bu küçük adalar dünyadaki başlıca muskat kaynağı olmuş, baharat Orta Çağ'da Arap ve Avrupalı tüccarların ilgisini çeken değerli bir ticaret malı sayılmıştır. 16. yüzyıldan itibaren Portekizliler, ardından Hollanda Doğu Hindistan Şirketi adalardaki üretimi ve ticareti sıkı bir tekel altına almaya çalıştı.

1667 Breda Antlaşması ile Hollandalıların Run Adası'na sahip olmayı, İngilizlerin ise Yeni Amsterdam'ı (bugünkü Manhattan) elinde tutmayı kabul ettiği sıkça anlatılır; muskatın ticari değerini gösteren bir örnek olarak anılır. Daha sonra fidanlar başka tropik bölgelere taşındı ve üretim Grenada gibi Karayip adalarına, Hindistan'a ve Sri Lanka'ya yayıldı. Adı Latince 'myristica' sözcüğünden türemiş olan türün 'fragrans' sıfatı, kokulu anlamına gelir.

Kültürdeki yeri

Muskat ağacı sıcak, nemli ve yağışlı tropik iklimleri sever; derin, iyi su alan topraklara ve rüzgârdan korunaklı yerlere ihtiyaç duyar. Dikimden sonra meyve vermeye başlaması yıllar alır; bu nedenle üretimi sabır isteyen bir tarımdır. Başlıca üretici ülkeler Endonezya ve Grenada'dır. Türkiye'de ticari olarak yetiştirilmez, ürün ithal edilir.

Güvenlik açısından önemli bir not: Muskat cevizi yüksek miktarlarda tüketilmemelidir; çok miktarda yutulması zararlı olabilir. Baharat olarak yalnızca tarif ölçüsünde, çok az miktarda, bir tutam kadar kullanılır. Çocukların ulaşamayacağı yerde saklanmalıdır.

Mutfakta

Muskat cevizi mutfakta tohumun bütün hâlde alınıp özel rendesinde ince ince rendelenmesiyle kullanılır. Beşamel sos, patates püresi, ıspanak yemekleri, kıymalı hamur işleri, bazı çorbalar, kek ve sıcak içecekler gibi pek çok hazırlıkta bir tutam yeterlidir. Avrupa mutfağında özellikle sütlü ve kremalı sosların vazgeçilmez baharatlarından sayılır. Tarifte belirtilen ölçüyü aşmamak gerekir.

Bütün muskat cevizi, rendelenmiş hâline göre kokusunu çok daha uzun korur; bu yüzden mümkünse bütün alınıp ihtiyaç anında rendelenmelidir. Kapalı cam bir kavanozda, serin, kuru ve ışıktan uzak bir yerde saklanır. Toz hâlindeki ürün ise nemden korunmalı ve birkaç ay içinde tüketilmelidir.

Sık sorulan sorular

Muskat cevizi nedir?

Muskat cevizi, Myristica fragrans ağacının kurutulmuş tohumudur. Küçük hindistan cevizi olarak da bilinir; kendine özgü kokusuyla mutfakta baharat olarak az miktarda kullanılır.

Latince adı nedir?

Latince adı Myristica fragrans Houtt. olup Myristicaceae (Muskatgiller) familyasındandır.

Besbase ile arasındaki ilişki nedir?

Besbase, muskat meyvesinde tohumu saran kırmızı zarın kurutulmuş hâlidir. Yani muskat cevizi ve besbase aynı meyveden elde edilir, fakat ayrı baharatlardır.

Nasıl kullanılır ve saklanır?

Bütün tohum, ince rendede rendelenerek yalnızca bir tutam kadar kullanılır; yüksek miktarda tüketilmemelidir. Kapalı kapta, serin ve kuru bir yerde saklanır.

Kaynaklar

Mabberley's Plant-Book (D. J. Mabberley), Myristica maddesi
Grieve, M., A Modern Herbal (1931), Nutmeg maddesi
Kew Plants of the World Online (POWO), Myristica fragrans Houtt.
Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü (Türk Dil Kurumu, 1994)

WhatsApp