Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Roma Papatyası (Chamaemelum nobile) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Roma Papatyası fotoğraf 1Roma Papatyası fotoğraf 2Roma Papatyası fotoğraf 3Roma Papatyası fotoğraf 4Roma Papatyası fotoğraf 5
Fotoğraflar: Rillke, CC BY-SA 3.0 · Krzysztof Ziarnek, Kenraiz, CC BY-SA 4.0 · Petruss, CC BY-SA 3.0 · Oceancetaceen - Alice Chodura, CC BY-SA 3.0 · Agnieszka Kwiecień, Nova, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Roma Papatyası

Chamaemelum nobile (L.) All. (syn. Anthemis nobilis L.)

Diğer adları
Bahçe papatyası, papatya çimi, çim papatyası; İngilizce: Roman chamomile, English chamomile, lawn chamomile (Türkiye'de "Alman papatyası" denince genellikle Matricaria chamomilla, yani Papatya kartındaki bitki anlaşılır)
Familya
Asteraceae (Papatyagiller)
Kullanılan kısım
Çiçek başı

Chamaemelum nobile (L.) All., yerde yayılan, ince kesik yapraklı, elma kokulu ve beyaz papatya biçimli çiçekler açan çok yıllık bir bitkidir. Roma papatyası adıyla da bilinir; kurutulmuş çiçek başları çay olarak içilir, bitki ayrıca papatya çimi olarak bahçelerde yetiştirilir.

Botanik özellikleri

Chamaemelum nobile, boyu 10-30 cm arasında kalan, kök boğazından yana doğru yayılan gövdeleriyle halı gibi örtü yapan çok yıllık bir bitkidir. Yaprakları iki ya da üç kez ince şeritlere bölünmüş, tüylü ve yumuşaktır; ezildiğinde elmayı andıran belirgin bir koku verir. Nitekim cins adının kökeni, Yunanca "yer elması" anlamındaki bir ifadeye dayandırılır. Yaz boyunca ince saplar üzerinde, ortası sarı, kenarı beyaz dil çiçeklerle çevrili papatya biçimli başçıklar açar.

Bitki Asteraceae familyasındadır ve Batı Avrupa, Kuzey Afrika ile çevresinde doğal olarak yetişir; Türkiye'de ise daha çok kültürü yapılan ya da yerleşmiş bir bitki olarak kayıtlıdır. Çiçek tablasının içi dolgun ve pul benzeri küçük yapraklarla (palea) donanmıştır. Katmerli çiçekli bazı çeşitleri de vardır; çiçek açmayan 'Treneague' gibi çeşitler ise çim yerine kullanılmak üzere seçilmiştir.

Tarihçe

Papatya adı verilen bitkiler antik çağdan beri tanınır. Dioskorides De Materia Medica'da "anthemis" ve "chamaimelon" adlarıyla papatya benzeri bitkilerden söz eder; Plinius de Naturalis Historia'da benzer adları kullanır. Bu eski kayıtların bugünkü türlere tam olarak hangi ölçüde karşılık geldiği her zaman kesin değildir.

Orta Çağ'dan itibaren İngiliz ve Avrupa bahçelerinde yetiştirilen bu tür, Grieve'in A Modern Herbal adlı eserinde Roma papatyası olarak anlatılır. Bilimsel adı önce Linnaeus tarafından Anthemis nobilis olarak verilmiş, sonra Allioni tarafından Chamaemelum cinsine alınmıştır. Eski bahçelerde yürünebilir papatya çimi ve papatya sıraları, Avrupa bahçe kültürünün sevilen öğelerinden biri olmuştur.

Kültürdeki yeri

Roma papatyası, güneşli ve iyi süzülen topraklarda en rahat gelişir; kuraklığa makul ölçüde dayanır, kış soğuğunu ılıman iklimlerde atlatır. Çoğaltma tohumla, bölme ile ya da kök sürgünleriyle yapılır. Çim yerine kullanılan çeşitler hafif yürüyüşe dayanıklıdır ve ezildikçe hoş kokusunu yayar; bu nedenle küçük bahçelerde ve yürüyüş yolu aralarında tercih edilir.

Papatya çimi kurmak isteyenler için çiçek açmayan, sürgünle çoğaltılan çeşitler daha düzenli bir görüntü verir. Sık biçmeye gerek yoktur; yine de büyük alanlarda geleneksel çim kadar yoğun trafiğe dayanmaz. Çiçek başları tam açıldığında toplanır ve gölgede kurutulur.

Bahçede en çok karıştırılan tür Matricaria chamomilla'dır (papatya, Roma papatyası); bu bitki bir yıllık, dik gövdelidir.

Mutfakta

Roma papatyasının çiçek başları, kurutulduktan sonra sıcak suda demlenerek bitki çayı biçiminde içilir. Çayı kendine özgü elma benzeri aromasıyla bilinir; hafif acımsı, çiçeksi bir tadı vardır. Tek başına demlenebildiği gibi diğer bitki çaylarıyla karıştırılarak da hazırlanır. Taze çiçekler bazen salata ve tatlıları süslemek için kullanılır.

Kurutulmuş çiçek başları hava almayan, ışık geçirmeyen bir kavanoz ya da kağıt-folyo ambalaj içinde, serin ve kuru bir yerde saklanır. Nem ve doğrudan güneş aromayı çabuk uçurur. Papatyagiller (Asteraceae) familyasına duyarlı kişiler ürünün ambalajındaki uyarıları ve içerik bilgisini mutlaka okumalıdır.

Sık sorulan sorular

Roma papatyası nedir?

Roma papatyası, Chamaemelum nobile (L.) All. adıyla bilinen, yerde yayılan, elma kokulu yaprakları ve beyaz papatya biçimli çiçekleri olan çok yıllık bir bitkidir. İngilizcede Roman chamomile olarak anılır.

Roma papatyası ile Roma papatyası aynı bitki midir?

Hayır, aynı bitki değildir. Piyasada adlar sık karışır. Matricaria chamomilla L. (Roma papatyası, sıradan papatya) bir yıllık, dik gövdeli, çiçek tablası içi boş ve konik bir bitkidir; Chamaemelum nobile ise çok yıllık, yerde yayılan ve çiçek tablası dolgun, pullu bir bitkidir. Satın alırken ambalajdaki Latince ada bakmak en güvenilir yoldur.

Papatya çimi nedir?

Papatya çimi, özellikle çiçek açmayan çeşitleriyle çim yerine döşenen Roma papatyası örtüsüdür. Ezildikçe elma kokusu yayar, küçük alanlarda süs amaçlı kullanılır.

Nasıl saklanır?

Kurutulmuş çiçek başları nemden ve ışıktan uzak, hava almayan bir kapta, serin ve kuru bir yerde saklanır.

Kaynaklar

Dioskorides, De Materia Medica
Plinius, Naturalis Historia
Davis, P.H. (ed.), Flora of Turkey and the East Aegean Islands
Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, TDK, 1994
Grieve, M., A Modern Herbal, 1931
Mabberley's Plant-Book
Kew, Plants of the World Online (POWO)

WhatsApp