Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Yeşil çay, sencha, matcha, longjing; İngilizce: green tea
Familya
Theaceae (Çaygiller)
Kullanılan kısım
Genç yaprak ve tomurcuk
Yeşil çay, siyah çayla aynı bitkiden, Camellia sinensis'ten elde edilir; farkı, yaprakların fermente edilmeden buharlama ya da kavurma ile işlenmesidir. Japon matcha ve Çin longjing çayları bu türün en tanınmış örnekleridir.
Botanik özellikleri
Yeşil çay ayrı bir bitki türü değildir; siyah çay, oolong ve beyaz çayla aynı bitki olan Camellia sinensis (L.) Kuntze'den elde edilir. Aradaki fark, yaprağın toplandıktan sonra nasıl işlendiğidir. Yeşil çay yaprağı, oksitlenmesine izin verilmeden hemen ısıtılarak yeşil rengi korunur.
Bitkinin yetiştirildiği bölge, çeşit, rakım ve toplama zamanı yaprağın karakterini belirler. Çinde yaygın küçük yapraklı var. sinensis çeşidi yeşil çaya daha çok kullanılır. Matcha için kullanılan bitkiler hasattan haftalar önce gölgelenerek yetiştirilir.
Tarihçe
Yeşil çay, Çin'de en eski çay türlerindendir. Çin'den Japonya'ya Budist rahipler aracılığıyla taşındığı kabul edilir ve Japon çay kültürü, özellikle çay töreni (chanoyu) ile ayrı bir gelenek haline gelmiştir. Matcha, Japon çay töreninde kullanılan öğütülmüş yeşil çaydır.
Çin'de ise Hangzhou yakınlarındaki Batı Göl çevresinde yetişen longjing (Ejderha Kuyusu) çayı, el kavurmasıyla yapılır ve ülkenin tanınmış çaylarındandır. Avrupa'ya ise 17. yüzyılda ulaşmış, ancak siyah çay daha çok tutulmuştur. Türkiye'de yeşil çay üretimi daha yeni bir gelişmedir.
Kültürdeki yeri
Japonya'da yeşil çay, günlük yaşamın ve törenlerin parçasıdır. Sencha buharlanmış yaprak çayı, gyokuro gölgede yetiştirilmiş çay, matcha ise toz halinde köpürtülerek servis edilen çaydır. Matcha, özel bir bambu fırça (chasen) ile çırpılır.
Çin'de yeşil çay, çay evlerinde ve gündelik hayatta cam bardakta demlenerek içilir; yaprakların suda açılışı seyredilir. İki kültürde de çay bir sanat ve sohbet vesilesidir. Türkiye'de ise yeşil çay, daha çok son yıllarda tanınmaya başlayan bir üründür.
Mutfakta
Yeşil çay, siyah çaydan farklı olarak kaynar değil, yaklaşık 70-80 derece sıcaklığındaki suyla demlenir; aksi halde acılaşır. Japonya'da buharlama, Çin'de tavada kavurma yöntemi uygulanır. Matcha, hamur işlerinde, dondurmada, tatlılarda ve içeceklerde de kullanılır.
Yeşil çay serin, kuru, ışıktan uzak ve ağzı sıkı kapalı bir kapta saklanmalıdır; kokuyu ve nemi çabuk çeker, rengi ve aroması hızla bozulur. Matcha açıldıktan sonra mümkünse buzdolabında saklanır ve kısa sürede tüketilir. Satın alırken üretim tarihine bakılması önemlidir.
Sık sorulan sorular
Yeşil çay nedir?
Yeşil çay, Camellia sinensis yapraklarının fermente edilmeden buharlama ya da kavurma ile işlenmesiyle elde edilen çaydır.
Yeşil çay ile siyah çay arasındaki fark nedir?
İkisi de aynı bitkiden gelir; siyah çay oksitlendirilir, yeşil çay ise oksitlenmesi önlenerek işlenir.
Matcha nedir?
Matcha, gölgede yetiştirilen yeşil çay yapraklarının ince toz haline öğütülmesiyle yapılan Japon çayıdır.
Yeşil çay nasıl saklanır?
Işıktan, nemden ve kokudan uzak, serin ve kuru bir yerde, kapalı kapta saklanır.
Kaynaklar
Mabberley's Plant-Book Kew, Plants of the World Online (POWO) FAO, çay üretimi ve ticareti yayınları Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü (TDK, 1994)