Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Acı badem yağı, badem ağacının acı çeşidinin tohumlarından elde edilir. Marzipan ve badem özütü hatırlatan keskin kokusu, içindeki benzaldehit adlı bileşenden gelir. Acı badem çiğ olarak tüketilmez; yağ da yutulmamalıdır, bu yüzden bu madde yalnızca koku ve sanayi alanlarında anılır.
Elde edilişi
Acı badem, Prunus dulcis türünün acı çeşididir ve tatlı bademden dış görünüşle ayırt edilmesi zordur. Çekirdeğinde amigdalin adlı bir bileşik bulunur; çekirdek ezilip su ile temas edince bu bileşik parçalanarak benzaldehit ve zehirli hidrojen siyanür oluşturur. Bu yüzden sabit yağ sıkımından sonra kalan küspe ya da buharla damıtılan uçucu yağ, siyanür bileşiklerinden arındırılmadan kullanılmaz. Ticarette bu bileşiklerden arındırılmış ürünler bulunur. Bitkinin doğal yayılışı Batı ve Orta Asya'dır; Akdeniz çevresinde ve Anadolu'da bahçelerde ve yabani olarak görülür.
Tarihçe
Acı bademin güvenli kullanım sınırı çok dardır ve eski çağlardan beri bilinmektedir. Plinius ve Dioskorides tatlı ve acı badem ayrımına değinir. Osmanlı mutfağında acı badem, tatlı tarifleri için ancak çok az sayıda çekirdek katılarak ve pişirilerek kullanılmıştır; çiğ kullanım uygun değildir.
Bugün bademli kek ve şekerleme aroması olarak satılan ürünler çoğunlukla sentetik benzaldehit içerir ya da acı badem kökenli özü arındırılmış halde kullanır.
Renk, koku ve yapısı
Sabit yağ açık sarıdır, tatlı badem yağına benzer; asıl kimlik, kokuyu veren benzaldehit ile belirlenir. Bu koku keskin, tatlımsı ve marzipan benzeridir. Yağ asitlerinde oleik ve linoleik asit ağırlıktadır.
Kullanımı
Acı badem ve yağı mutfakta doğrudan kullanılmaz; çiğ acı badem tüketilmemelidir. Bu bitkiden elde edilen siyanürden arındırılmış özler, çok küçük miktarlarda aroma üreticileri tarafından kullanılır. Kozmetikte parfüm ve sabun kokularında yer alabilir.
Güvenlik açısından: Saf halde doğrudan cilde sürülmemeli, mutlaka bir taşıyıcı yağla seyreltilmeli, yutulmamalı, gözle temasından kaçınılmalı ve çocuklardan uzak tutulmalıdır. Saklamak için ağzı sıkı kapalı koyu cam şişe, serin ve ışıktan uzak yer gerekir; etiketi açıkça yazılmış olmalıdır.
Sık sorulan sorular
Acı badem yağı nedir?
Acı badem çekirdeğinden elde edilen, keskin marzipan kokulu yağdır; tüketilmez.
Acı badem neden yenmez?
Çekirdekteki amigdalin ezildiğinde zehirli hidrojen siyanür açığa çıkarabilir; bu yüzden çiğ yenmez.
Acı badem yağı tatlı badem yağından nasıl ayrılır?
Tatlı badem yağı kokusuzdur ve mutfakta kullanılır; acı badem yağı keskin kokuludur ve tüketilmez.
Acı badem yağı nasıl saklanır?
Koyu cam şişede, serin, karanlık yerde ve çocukların ulaşamayacağı biçimde saklanır.
Kaynaklar
Dioskorides, De Materia Medica (MS 1. yy). Plinius, Naturalis Historia (MS 1. yy). Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994. Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008. Tisserand, R. & Young, R., Essential Oil Safety, 2. baskı, Churchill Livingstone, 2014.