Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

İncir Çekirdeği Yağı (Ficus carica) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
İncir Çekirdeği Yağı fotoğraf 1İncir Çekirdeği Yağı fotoğraf 2İncir Çekirdeği Yağı fotoğraf 3
Fotoğraflar: Ryan Hodnett, CC BY-SA 4.0 · Stefan.lefnaer, CC BY-SA 4.0 · jamie-aa, CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

İncir Çekirdeği Yağı

Ficus carica L.

Diğer adları
İncir tohumu yağı; İngilizce: fig seed oil; INCI: Ficus Carica Seed Oil
Kaynak bitkinin familyası
Moraceae (Dutgiller)
Elde edildiği kısım
Tohum (incir meyvesinin içindeki küçük çekirdekler)

İncir çekirdeği yağı, bir incirin içindeki yüzlerce minik tohumdan elde edilen, çok az miktarda üretilen ender bir yağdır. Aydın'ın kurutulmuş incir fabrikalarında ayrılan tohumlar, soğuk sıkımla hafif, açık sarı ve tatlımsı kokulu bir yağa dönüşür.

Elde edilişi

İncir, aslında bir çiçek durumudur: Meyve gibi görünen yapının içinde yüzlerce küçük çiçek ve bunlardan gelişen küçük, sert tohumlar bulunur. Kurutulmuş incir işlenirken ya da incir ezmesi hazırlanırken ayrılan tohumlar temizlenip kurutulur, ardından soğuk presle sıkılır. Tohumların boyutu çok küçük ve yağ oranı sınırlı olduğundan verim düşüktür, bu yüzden yağ sınırlı miktarda bulunur.

Ficus carica, Güneybatı Asya ve Akdeniz bölgesinin yerli, yaprak döken küçük bir ağacıdır; iri, parmaklı yaprakları ve beyaz sütlü özsuyu vardır. Türkiye, dünyanın başlıca incir üreticilerindendir. Ege'de, özellikle Aydın ve çevresindeki Büyük Menderes vadisinde yetişen sarılop türü kurutulmuş incir uluslararası piyasada tanınır; Bursa, Mersin ve Karadeniz kıyılarında da yetiştirilir.

Tarihçe

İncir, insanlığın yetiştirdiği en eski ağaçlardan biri olarak kabul edilir; Doğu Akdeniz ve Anadolu'da çok eski dönemlere ait incir kalıntıları bulunmuştur. Antik Yunan ve Roma yazarları incir çeşitlerini ayrıntılı biçimde anlatır; Plinius çok sayıda incir çeşidini sayar, Dioskorides de ağacı ve meyvesini kaydeder.

Anadolu'nun Ege kıyılarında incir kültürü Antik Çağ'dan Osmanlı dönemine kesintisiz sürmüş, İzmir ve Aydın incirleri yüzyıllarca ihraç edilen önemli bir ticaret ürünü olmuştur. Latince carica adı, ağacın Anadolu'daki Karya bölgesinden geldiği düşüncesine dayanır. Tohum yağı ise modern dönemde kozmetik hammadde olarak değerlendirilmeye başlanmıştır.

Renk, koku ve yapısı

İncir çekirdeği yağı açık sarı ya da altın renklidir; kıvamı akışkan, kokusu hafif ve tatlımsı bir meyve çekirdeği kokusudur. Yağ asidi bileşimi çoklu doymamış yağ asitleri bakımından zengindir: alfa-linolenik ve linoleik asit baskın, oleik asit ise daha az bulunur. Bu nedenle ışık ve hava ile çabuk bozulur. Soğukta bulanıklaşabilir, ısınınca berraklaşır.

Kullanımı

İncir çekirdeği yağı esas olarak kozmetik alanında cilt ve saç bakım ürünlerinde, masaj yağı karışımlarında, serumlarda ve sabunlarda kullanılır. Sabun yapımında çoklu doymamış yağ asidi oranı yüksek olduğundan çok az miktarda eklenir. Hafif ve çabuk yayılan dokusu nedeniyle diğer yağlarla karıştırılır.

Mutfakta yağ olarak yaygın değildir; mutfakta incir taze, kurutulmuş, reçel, pekmez ve tatlı olarak değerlendirilir, tohumlar da bu ürünlerin doğal bir parçasıdır.

Saklama: Çabuk acılaşan bir yağdır. Koyu renkli, küçük, ağzı sıkıca kapalı şişelerde, serin ve karanlık yerde, tercihen buzdolabında saklanmalı ve açıldıktan sonra kısa sürede kullanılmalıdır. Isı ve ışık bozulmayı hızlandırır; ekşi, boyalı ya da keskin bir koku gelişen yağ atılmalıdır.

Sık sorulan sorular

İncir çekirdeği yağı nedir?

İncir meyvesinin içindeki küçük tohumlardan soğuk sıkımla elde edilen, açık sarı bitkisel bir yağdır.

İncir çekirdeği yağı nasıl elde edilir?

İncir işlenirken ayrılan tohumlar temizlenip kurutulur ve soğuk presle sıkılır; tohumlar çok küçük olduğundan verim düşüktür.

İncir çekirdeği yağı neden pahalıdır?

Bir şişe yağ için çok miktarda tohum gerekir ve tohumları incir hamurundan ayırmak zahmetlidir.

İncir çekirdeği yağı nasıl saklanır?

Koyu cam şişede, ışık ve ısıdan uzak serin yerde, mümkünse buzdolabında saklanır.

Kaynaklar

Dioskorides, De Materia Medica (MS 1. yy).
Plinius, Naturalis Historia (MS 1. yy).
Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994.
Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008.
Gunstone, F.D. (ed.), Vegetable Oils in Food Technology, 2. baskı, Wiley-Blackwell, 2011.

WhatsApp