Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Itır Yağı (Pelargonium graveolens) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Itır Yağı fotoğraf 1Itır Yağı fotoğraf 2Itır Yağı fotoğraf 3Itır Yağı fotoğraf 4
Fotoğraflar: Didier Descouens, CC BY-SA 4.0 · Jad Issa, CC BY-SA 4.0 · Salix, CC BY-SA 4.0 · Nicolas Ramirez, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Itır Yağı

Pelargonium graveolens L'Hér.

Diğer adları
Sardunya yağı, itır esansı, gül sardunyası yağı; İngilizce: Geranium oil, Rose geranium oil; INCI: Pelargonium Graveolens Oil
Kaynak bitkinin familyası
Geraniaceae (Turnagagasıgiller)
Elde edildiği kısım
Yaprak ve sap

Itır yağı, evlerin saksı bitkisi olan gül kokulu sardunyanın yaprak ve saplarından buharla damıtılarak elde edilir. Kokusu gül yağına benzetildiği için parfümeride gül kokusunun uygun fiyatlı bir tamamlayıcısı olarak aranır.

Elde edilişi

Taze yaprak ve saplar buharla damıtılır; verim düşüktür; bu nedenle yağ büyük miktarda bitki gerektirir.

Pelargonium graveolens, 1 metreye varan boyda, kıllı ve parçalı yapraklı çok yıllık bir çalımsı bitkidir. Anavatanı Güney Afrika'dır. Başlıca üretim yerleri Reunion Adası, Mısır, Çin ve Fas'tır. Türkiye'de bahçe ve saksı bitkisi olarak çok yaygındır; Anadolu'da sardunya ve ıtır adlarıyla bilinir.

Tarihçe

Bitkiler 17. yüzyılda Güney Afrika'dan Avrupa'ya getirilmiş, 19. yüzyılda Fransa'da yağ üretimi için yetiştirilmeye başlanmıştır. Adı Yunancada leylek anlamına gelen pelargos sözcüğünden gelir; meyve şekli leylek gagasına benzetilmiştir.

Türkçede ıtır sözcüğü Arapça kökenli olup koku, parfüm anlamındadır; Anadolu'da kokulu yapraklı sardunya türleri için kullanılır. Baytop'un sözlüğünde de bu ad kayıtlıdır. Aktar dükkânlarında ıtır suyu ve yaprağı satılmıştır.

Renk, koku ve yapısı

Yağ açık yeşilimsi sarıdan kehribar rengine uzanan bir renktedir; kokusu gül benzeri, tatlı, hafif nane ve otsu notalıdır. Başlıca kokulu bileşenleri sitronellol, geraniol, linalool ve izomentondur. Akışkan kıvamlıdır.

Kullanımı

Itır yağı parfümeride, sabun, mum ve oda kokusu karışımlarında, bakım ürünlerinde ve masaj yağlarında seyreltik olarak kullanılır. Gül kokulu ürünlerin hazırlanmasında yaygın bir bileşendir.

Güvenlik notu: Itır yağı yoğun bir uçucu yağdır. Saf haliyle doğrudan cilde sürülmemeli, mutlaka bir taşıyıcı yağla seyreltilmelidir. Yutulmamalı, gözle temasından kaçınılmalı ve çocukların ulaşamayacağı yerde saklanmalıdır.

Saklama: Işıktan ve ısıdan uzakta, ağzı kapalı koyu cam şişede saklanır. Zamanla kokusunun keskinleşmesi doğaldır.

Sık sorulan sorular

Itır yağı nedir?

Gül kokulu sardunya bitkisinin yaprak ve saplarından damıtılan uçucu yağdır.

Itır yağı nasıl elde edilir?

Taze yaprak ve saplar damıtma kazanında buharla işlenir; yoğuşan sudan yağ ayrılır.

Itır yağı ile gül yağı aynı mıdır?

Hayır. Itır yağı sardunya yaprağından, gül yağı ise gül çiçeğinden elde edilir; kokuları birbirine yakın olsa da bitkileri ve fiyatları farklıdır.

Itır yağı nasıl saklanır?

Koyu cam şişede, ağzı kapalı, serin ve ışıktan uzak yerde saklanır.

Kaynaklar

Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994.
Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008.
Tisserand, R. & Young, R., Essential Oil Safety, 2. baskı, Churchill Livingstone, 2014.
Grieve, M., A Modern Herbal, Londra, 1931.

WhatsApp