Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Karanfil Yağı (Syzygium aromaticum) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Karanfil Yağı fotoğraf 1Karanfil Yağı fotoğraf 2Karanfil Yağı fotoğraf 3Karanfil Yağı fotoğraf 4Karanfil Yağı fotoğraf 5
Fotoğraflar: Jorge Barrios, Public domain · FunkyMonkey MP, CC0 · Krzysztof Ziarnek, Kenraiz, CC BY-SA 4.0 · Forest & Kim Starr, CC BY 3.0 · David Eickhoff from Pearl City, Hawaii, USA, CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Karanfil Yağı

Syzygium aromaticum (L.) Merr. & L.M.Perry

Diğer adları
Karanfil tomurcuğu yağı, clove oil (İng.); INCI: Eugenia Caryophyllus (Clove) Bud Oil
Kaynak bitkinin familyası
Myrtaceae (Mersingiller)
Elde edildiği kısım
Kurutulmuş çiçek tomurcuğu (ayrıca yaprak ve sap)
Kaynak bitki
Karanfil

Karanfil yağı, Endonezya'nın Maluku adalarından dünyaya yayılan baharatın, yani kurutulmuş çiçek tomurcuklarının damıtılmasıyla elde edilen sıcak, tatlı ve keskin kokulu uçucu yağdır. Kokusu büyük ölçüde öjenolden gelir. Tarihte baharat ticaretinin en çok savaşılan ve en pahalı ürünlerinden biri olan karanfil, bugün de Zanzibar ve Madagaskar'ın önemli ihraç ürünü olmayı sürdürür.

Elde edilişi

Yağ, açmamış çiçek tomurcuklarının kurutulup buhar kazanlarında uzun süre damıtılmasıyla elde edilir. Kuru tomurcuk yağ bakımından çok zengindir; hasat kalıntısı yaprak ve sapların damıtılmasıyla da daha ucuz, kalite olarak farklı yağlar üretilir. Etiketlerde tomurcuk, yaprak ve sap yağı ayrımına dikkat etmek gerekir.

Karanfil ağacı, her dem yeşil, on beş metreye kadar boylanabilen tropik bir ağaçtır. Pembeleşmeye yeni başlayan tomurcuklar elle toplanır ve güneşte kurutulur. Ana üretim alanları Endonezya, Zanzibar ve Madagaskar'dır. Türkiye'nin iklimi karanfil ağacına uygun değildir; ülkeye kurutulmuş baharat ve yağ olarak girer.

Tarihçe

Karanfil, Maluku adalarına özgüdür. Antik çağda Çin'e ve Hindistan üzerinden Akdeniz'e ulaşmıştır. Anlatıya göre Han hanedanı döneminde saray görevlileri imparatorun huzuruna çıkarken ağızlarında karanfil taşırdı. Orta çağda Avrupa'ya Arap ve Venedikli tüccarlar aracılığıyla ulaşan baharat, sonradan Portekizlilerin ve ardından Hollanda Doğu Hindistan Şirketi'nin tekeline girdi. Dalby'nin eseri bu mücadeleyi ayrıntılı anlatır.

Türkçe karanfil sözcüğü Arapça-Farsça yoluyla gelmiştir; kökeni Yunanca karyophyllon sözcüğüne dayanır. Osmanlı mutfağında ve baharat ticaretinde yaygın biçimde kullanılmıştır.

Renk, koku ve yapısı

Karanfil yağı açık sarıdan kehribar kahverengisine kadar değişen renkte, yoğun ve ağır bir sıvıdır; suyun dibine çöker. Kokusu sıcak, tatlı, baharatlı ve hafif dumanlıdır. Ana bileşeni öjenoldür; bunun yanında öjenil asetat ve beta-karyofilen de bulunur. Zamanla ışık ve havayla koyulaşır.

Kullanımı

Karanfil yağı gıda sanayisinde çok düşük oranda aroma verici olarak, ayrıca diş macunu ve ağız ürünlerinde koku olarak yer alır. Sabun, mum, parfüm ve baharatlı karışımlarda kullanılır. Oda kokusunda sıcak, baharatlı bir not sağlar.

Güvenlik notu: Karanfil yağı çok yoğundur. Saf haliyle doğrudan cilde sürülmemeli, çok düşük oranlarda bir taşıyıcı yağla seyreltilmelidir. Yutulmamalı, gözle ve mukozayla temasından kaçınılmalı, çocukların ve evcil hayvanların ulaşamayacağı yerde tutulmalıdır.

Saklama: Koyu renkli cam şişede, kapağı sıkı kapalı, serin ve karanlık yerde saklanır. Yağ sağlam şişede yıllarca bozulmadan dayanır, fakat ışığa tutulursa koyulaşır ve kokusu değişir.

Sık sorulan sorular

Karanfil yağı nedir?

Karanfil ağacının kurutulmuş çiçek tomurcuklarından buharla damıtılan, ana bileşeni öjenol olan sıcak kokulu uçucu yağdır.

Karanfil yağı nasıl elde edilir?

Kurutulmuş tomurcuklar buhar kazanında uzun süre damıtılır, buharla sürüklenen yağ soğutucuda sudan ayrışır.

Karanfil yağı rengi neden koyulaşır?

Işık, hava ve ısı yağın bileşenlerini yavaşça yükseltgediği için renk açık sarıdan kehribara doğru koyulaşır.

Karanfil yağı nasıl saklanır?

Koyu cam şişede, ağzı kapalı, ışıktan uzakta ve serin bir yerde saklanır.

Kaynaklar

Dioskorides, De Materia Medica (MS 1. yy).
Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008.
Dalby, A., Dangerous Tastes: The Story of Spices, British Museum Press, 2000.
Tisserand, R. & Young, R., Essential Oil Safety, 2. baskı, Churchill Livingstone, 2014.
Grieve, M., A Modern Herbal, Londra, 1931.

WhatsApp