Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Kudret narı yağı, Anadolu'da bahçelerde yetiştirilen Momordica charantia meyvelerinin zeytinyağına yatırılmasıyla hazırlanan geleneksel bir maserasyon yağıdır. Olgunlaşınca turuncuya dönüp açılan ve içinden parlak kırmızı tohum zarları çıkan meyvesi, bu yağa rengini verir. Adı da meyvenin nara benzer açılışından gelir.
Elde edilişi
Yağ, bir sıkma işlemi ile değil, maserasyonla yapılır: olgun meyveler dilimlenir veya bütün olarak bir kavanoza konur, zeytinyağı ile kaplanır ve haftalarca bekletilir; süzülen yağ turuncu-kırmızı bir renk alır. Verim, kullanılan meyve miktarına göre değişir.
Momordica charantia, tropikal Asya ve Afrika kökenli, sarılıcı gövdeli tek yıllık bir sebzedir. Yapraklar parmaklı lobludur; sarı çiçekleri küçüktür. Pürtüklü ve acı meyve olgunlaşınca turuncu renge döner, üç parçaya ayrılarak açılır. Türkiye'de Ege, Akdeniz ve Güney Marmara bahçelerinde yetiştirilir; hem süs hem geleneksel yağ yapımı için ekilir.
Tarihçe
Tür, Asya mutfaklarında ve halk geleneğinde çok eski çağlardan beri tanınan bir bitkidir; Doğu Asya ve Hint yarımadası yemeklerinde sebze olarak kullanılır. Anadolu'ya nasıl ve ne zaman ulaştığı tam olarak bilinmez; bahçe bitkisi olarak yayıldığı kabul edilir.
Türkçedeki kudret narı adı, meyvenin olgunlaşınca nar gibi açılıp kırmızı iç yüzeyini göstermesinden ve 'kudret' sözcüğünün yaratılışa gönderme yapmasından türemiştir; bu açıklama halk arasında yaygındır. Meyveleri zeytinyağına yatırıp bekletme, aktarlarda ve evlerde sürdürülen bir hazırlık geleneğidir.
Renk, koku ve yapısı
Yağın rengi, bekletme süresine göre turuncudan koyu kırmızıya uzanır. Kokusu zeytinyağının kendine özgü kokusuyla meyvenin acımsı, otsu notasının karışımıdır. Kıvamı taşıyıcı zeytinyağı gibidir ve soğukta bulanıklaşıp koyulaşabilir. Yağ asitleri bileşimi taşıyıcıya bağlıdır; zeytinyağında oleik asit ağırlıklıdır. Kırmızı tohum zarlarından gelen pigmentler ışığa duyarlıdır.
Kullanımı
Yemeklik değildir, ağızdan alınmaz. Cilt ve saç bakım ürünleri ile masaj yağı karışımlarında ve el yapımı sabunlarda yer alan geleneksel bir maserasyon yağıdır. Meyvenin kendisi Asya mutfağında pişirilerek yenir, ama bu yağ mutfak yağı olarak hazırlanmaz.
Saklama: Işıktan ve sıcaktan uzakta, ağzı kapalı koyu cam şişede, serin bir dolapta saklanır. Meyve parçaları süzülmeden bekletilirse küflenme riski doğar; yağ iyice süzülmeli, kokusu değişen yağ atılmalıdır.
Sık sorulan sorular
Kudret narı yağı nedir?
Kudret narı meyvelerinin zeytinyağında bekletilmesiyle hazırlanan, turuncu-kırmızı renkli geleneksel bir maserasyon yağıdır.
Kudret narı yağı nasıl yapılır?
Olgun meyveler zeytinyağıyla bir kavanoza konur, haftalarca bekletilir ve süzülür.
Kudret narı yağının rengi neden kırmızıdır?
Meyvenin olgunlaşınca açılan kırmızı tohum zarlarındaki pigmentler yağa geçer.
Kudret narı yağı nasıl saklanır?
Işıktan korunarak, koyu cam şişede ve serin yerde saklanır.
Kaynaklar
Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994. Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008. Grieve, M., A Modern Herbal, Londra, 1931.