Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Tatlı Elma Yağı (Malus domestica) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Tatlı Elma Yağı fotoğraf 1Tatlı Elma Yağı fotoğraf 2Tatlı Elma Yağı fotoğraf 3Tatlı Elma Yağı fotoğraf 4
Fotoğraflar: Abhijit Tembhekar from Mumbai, India, CC BY 2.0 · Relativity, CC BY-SA 4.0 · Gzzz, CC BY-SA 4.0 · H. Zell, CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Tatlı Elma Yağı

Malus domestica (Suckow) Borkh.

Diğer adları
Elma çekirdeği yağı, elma yağı; eski bilimsel ad: Pyrus malus L.; İngilizce: Apple seed oil, sweet apple oil
Kaynak bitkinin familyası
Rosaceae (Gülgiller)
Elde edildiği kısım
Çekirdek (sabit yağ için); meyve ve koku esansı (koku ürünlerinde)

Tatlı elma yağı adıyla satılan ürünler her zaman aynı şey değildir. Bazıları elma çekirdeklerinin soğuk sıkımıyla elde edilen gerçek bir sabit yağdır, bazıları ise elma kokulu bir maserasyon ya da koku esansıdır. Anadolu'nun Isparta, Karaman ve Amasya gibi elma bölgelerinden aldığı kültürle bu yağın adı arasında doğrudan bir bağ yoktur; ürünün gerçek içeriğini etiketten okumak gerekir.

Elde edilişi

Elma çekirdeği yağı, elma suyu ve konserve sanayisinin yan ürünü olarak ayrılan çekirdeklerin kurutulup soğuk presleme ile sıkılmasıyla elde edilir. Çekirdek yağı ile elma kokulu ürünler farklıdır: koku esansları ve maseratlar yağın tadını ya da kokusunu verir ancak çekirdek yağı değildir. Bu yüzden aynı ad altında çok farklı ürünler satılabilir.

Kaynak bitki Malus domestica, gülgiller familyasından, yaprak döken bir meyve ağacıdır. Kültür elmasının atasının Orta Asya'daki yabani Malus sieversii olduğu kabul edilir. Türkiye dünyanın önde gelen elma üreticilerindendir; Isparta, Karaman, Niğde ve Amasya başlıca elma bölgeleri arasındadır, Amasya'nın misket elması ise bu kültürün tanınmış çeşitlerindendir.

Tarihçe

Elma, insanlığın en eski kültür meyvelerinden biridir. Plinius Naturalis Historia'da pek çok elma çeşidini sayar; Dioskorides de De Materia Medica'da bitkiyi tanıtır. Anadolu'da da elma, sofra ve bahçe kültürünün eski parçalarındandır.

Türkçedeki elma sözcüğü eski Türkçedeki alma biçimine dayanır. Linnaeus'un verdiği eski bilimsel ad Pyrus malus L. idi; bugün tür Malus domestica (Suckow) Borkh. adıyla anılır.

Renk, koku ve yapısı

Elma çekirdeği yağı açık sarı renkte, akışkan ve hafif kokulu bir sabit yağdır; kokusu bazen hafif badem benzeri bir ton taşır. Oleik ve linoleik asit bakımından zengindir. Serin ortamda bulanıklaşabilir. Elma kokulu maseratlar ise taşıyıcı yağın rengini alır ve belirgin, tatlı bir elma kokusu verir.

Kullanımı

Çekirdek yağı cilt ve saç bakım ürünlerinde, masaj yağlarında ve sabun yapımında kullanılır; koku esansı olan ürünler ise mum, sabun ve oda kokusunda yer alır. Yemeklik olduğu etikette açıkça belirtilmeyen ürünler yenmemelidir.

Elma çekirdekleri amigdalin adlı bir bileşik taşır; bu nedenle çekirdeklerin çok miktarda çiğnenip yenmemesi gerekir. Koku esansı içeren ürünlerin cilde doğrudan sürülmemesi, taşıyıcı yağla seyreltilmesi, gözle temasından kaçınılması ve çocuklardan uzak tutulması uygun olur.

Çekirdek yağı oksijene karşı hassastır; saklarken ağzı kapalı, koyu renkli cam şişe kullanılmalı, ışık ve ısıdan uzak serin bir yerde bekletilmelidir. Acılaşmış yağın kokusu keskinleşir ve kullanılmamalıdır.

Sık sorulan sorular

Tatlı elma yağı nedir?

Elma çekirdeğinden soğuk sıkımla elde edilen sabit yağı ifade edebildiği gibi, elma kokulu bir maserasyon ya da koku esansı için de kullanılan bir addır.

Elma çekirdeği yağı nasıl elde edilir?

Elma suyu ve benzeri sanayilerden ayrılan çekirdekler kurutulur ve soğuk presle sıkılır.

Elma çekirdekleri yenir mi?

Elma çekirdekleri amigdalin içerir; çok miktarda çiğnenip yenmemelidir.

Kaynaklar

Plinius, Naturalis Historia (MS 1. yy).
Dioskorides, De Materia Medica (MS 1. yy).
Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994.
Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008.
Gunstone, F.D. (ed.), Vegetable Oils in Food Technology, 2. baskı, Wiley-Blackwell, 2011.
Firestone, D., Physical and Chemical Characteristics of Oils, Fats, and Waxes, AOCS Press.

WhatsApp