Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Papatya, beyaz taç yapraklı ve sarı göbekli çiçeğiyle Anadolu'nun belki de en tanınmış yabani çiçeğidir. Elmayı andıran tatlımsı kokusu, adının Yunanca karşılığına bile yansımıştır: yer elması. Yol kenarlarından ekili tarlalara kadar geniş bir alanda boy gösterir; kurutulmuş çiçek başları ise aktarların en çok satılan ürünlerinden biridir.
Botanik özellikleri
Papatya, tek yıllık, 20-60 santim boylanan, dallı gövdeli bir otsu bitkidir. Yapraklar ince, tüy gibi bölünmüş şeritlerden oluşur ve ezildiğinde hoş bir koku verir. Çiçek başı, ortadaki sarı, kubbeli boru çiçeklerinden ve bunları çevreleyen beyaz, dil biçimli dış çiçeklerden meydana gelir. Bu bitkiyi benzer türlerden ayıran önemli bir özellik, çiçek tablasının içinin boş, koni biçimli olmasıdır. Çiçek başını boyuna ortadan kestiğinizde bu boşluk açıkça görülür.
Mayıs-temmuz aylarında çiçek açar. Tarla kenarlarında, ekim yapılan alanlarda, bozkırda, yol kıyılarında ve kumlu ya da tuzlu topraklarda yetişir. Türkiye'de Trakya'dan Doğu Anadolu'ya kadar yaygındır. Ticari olarak kurutulan papatyanın büyük kısmı hem yabani toplamayla hem de ekim yoluyla elde edilir.
Tarihçe
Papatya binlerce yıldır tanınan bir bitkidir. Dioskorides, De Materia Medica'da elmaya benzeyen kokusu nedeniyle anthemis ve chamaimelon adlarıyla anılan papatya benzeri bitkilerden söz eder. Yunanca khamaimelon, yer anlamındaki khamai ile elma anlamındaki melon sözcüklerinin birleşimidir ve İngilizce chamomile adı buradan gelir.
Plinius de Naturalis Historia'da bu tür bitkilerden bahseder. Orta Çağ'da Avrupa bahçelerinde, özellikle çimen ve yürüyüş yolları olarak kullanılan papatya cinsi, günümüzde de çay ve kozmetik sektörünün en çok bilinen bitkilerinden biri olmuştur.
Kültürdeki yeri
Türk kültüründe papatya aşk ve saflığın sembolüdür. Genç kızların ve çocukların çiçek yaprağını tek tek koparıp seviyor, sevmiyor diyerek fal açması, kuşaktan kuşağa aktarılan bir oyundur. Şarkılarda, türkülerde, el işi nakışlarında ve çini desenlerinde papatya motifi sıkça görülür.
Yaz aylarında köy kadınları papatya tarlalarından çiçek başlarını toplar, bezlerin üzerine serip gölgede kurutur. Kurutulan çiçekler bez torbalarda, kilerde saklanır. Hayvancılıkla uğraşan yörelerde papatya, ilkbaharda meraların çiçekli halini simgeler. Ayrıca papatya çiçeklerinin saç suyu ve el yapımı kokulu sabunlar için kullanıldığı bilinir; sarı ve yeşilimsi boyar maddesi dokumada ikincil bir boya bitkisi olarak yer bulmuştur.
Mutfakta
Papatya en çok demlenmiş çay biçimiyle bilinir. Bir çay bardağı sıcak suya bir tatlı kaşığı kurutulmuş çiçek konur, kapağı örtülerek beş-on dakika bekletilir. Rengi altın sarısı, kokusu bal ve elmayı andıran, hafif otsu bir içeceğe dönüşür. Kaynar suyla uzun süre haşlamak yerine, suyun kaynadıktan sonra bir miktar soğutulup dökülmesi kokuyu korur.
Çay dışında papatya bal, limon, nane, rezene ve ıhlamur gibi kokulu bitkilerle karışım çaylarda yer alır. Bazı yörelerde çiçek başları şekerli şurup, reçel ve dondurma ya da pasta aromasında kullanılır. Kurutulmuş papatya nemden korunmalı, ağzı kapalı bir cam ya da teneke kutuda saklanmalıdır.
Bu bitkiyle ilgili ürünlerimiz
Dovit
Islak cilde dairesel hareketlerle uygulayın. Bir süre bekledikten sonra su ile durulayın. Göz ile temas etmesi halinde bol su ile durulayın.
Islak cilde dairesel hareketlerle uygulayın. Bir süre bekledikten sonra su ile durulayın. Göz ile temas etmesi halinde bol su ile durulayın.
Papatya, kuru ve ılıman iklimlerde kendiliğinden yetişen, beyaz taç yapraklı ve sarı göbekli, aromatik tek yıllık bir bitkidir. Aktarlarda kurutulmuş çiçek başı olarak satılır.
Papatya nerede yetişir?
Tarla kenarlarında, bozkırlarda, yol kıyılarında ve kumlu topraklarda yabani olarak yetişir. Türkiye'nin çoğu bölgesinde bulunur.
Papatya çayı nasıl demlenir?
Bir çay bardağı sıcak suya bir tatlı kaşığı kurutulmuş papatya konur. Üstü kapatılarak beş-on dakika demlenir, süzülüp içilir.
Papatya nasıl saklanır?
Kurutulmuş papatya, ışıktan ve nemden uzak, ağzı sıkı kapanan cam ya da teneke bir kapta, serin bir yerde saklanır. Bir sezonluk toplanan çiçek bir yıl içinde tüketilirse kokusu en güzel haliyle kalır.
Kaynaklar
Dioskorides, De Materia Medica (MS 1. yy). Plinius, Naturalis Historia (MS 1. yy). Davis, P.H. (ed.), Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Edinburgh University Press. Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994. Grieve, M., A Modern Herbal, Londra, 1931.