Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Zencefil (Zingiber officinale) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Zencefil fotoğraf 1Zencefil fotoğraf 2Zencefil fotoğraf 3Zencefil fotoğraf 4Zencefil fotoğraf 5
Fotoğraflar: Rubel Das, CC0 · Schlaghecken Josef, CC BY-SA 4.0 · Rahimatu03, CC BY-SA 4.0 · Abdul Hanif Arromy, CC BY 4.0 · AjayDas, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Zencefil

Zingiber officinale Roscoe

Diğer adları
Zencefil, zencebil (Osmanlıca)
Familya
Zingiberaceae (Zencefilgiller)
Kullanılan kısım
Kök sapı (rizom), taze ya da kurutulmuş
Yağı
Zencefil Yağı

Zencefil, yer altında dallanan etli kök sapı keskin, ferah ve baharatlı kokusuyla bilinen bir mutfak bitkisidir. Hem taze hem kurutulmuş halde dünyanın hemen her mutfağında kendine yer bulmuştur.

Botanik özellikleri

Zencefil, bir metreye kadar uzayabilen, çok yıllık otsu bir bitkidir. Yer altında yassı, parmak biçimli, bej renkli dallanan bir kök sapı oluşturur. Yapraklar dar, uzun ve kamış benzeri bir yapıda olup sapı saran kınlarla dizilir. Çiçekler, kozalak biçimli bir başakta toplanır, sarımsı yeşil renkli ve dudak biçimli taç yapraklıdır.

Bitki sıcak ve nemli tropik iklimde yetişir. Kökeni Güney ve Güneydoğu Asya olarak kabul edilir, yabani hali bilinmemektedir. Bugün Hindistan, Çin, Nijerya ve Endonezya başlıca üretici ülkelerdir. Türkiye'de ticari olarak yetiştirilmez; baharat olarak ithal edilir.

Tarihçe

Zencefil, Asya'da binlerce yıldır kullanılan ve çok eski çağlarda Roma'ya baharat yolu ile ulaşan bir kök sapıdır. Dioskorides ve Plinius zencefile benzer bir bitkiden söz ederler ve Roma'da bu baharatın yüksek fiyatla satıldığını belirtirler. Orta Çağ Avrupa'sında en çok aranan baharatlardan biri olmuştur.

Adı Sanskritçe şringavera, yani boynuz gövdeli sözcüğüne dayanır; Arapça zancabil biçimiyle Türkçeye ulaşmıştır. İngilizce ginger ve diğer Avrupa dillerindeki adlar da aynı kökten gelir.

Kültürdeki yeri

Osmanlı saray mutfağında zencefil, şerbet ve macun gibi geleneksel tatlılarda ve baharat karışımlarında yer almıştır. Dünyanın pek çok bölgesinde zencefilli kurabiye, zencefilli bira ve şekerlemeler geleneksel hale gelmiştir.

Kış aylarında zencefil dilimlenerek demlenmesi ve sıcak içecek olarak sunulması bugün Anadolu'da da yaygın bir ev alışkanlığıdır.

Mutfakta

Taze zencefil rendelenir, dilimlenir veya ince doğranarak sote, çorba, sos ve marinasyonlara eklenir. Kurutulmuş toz zencefil ise kurabiye, kek, hamur işleri ve baharat karışımlarında kullanılır. Doğu mutfaklarında köri, wok yemekleri ve turşuda; Batı mutfağında zencefilli kek ve bisküvilerde yer alır.

Çay olarak taze dilimler sıcak suda demlenir, bal ve limonla servis edilir. Taze kök sapı buzdolabında kağıda sarılı saklanır, uzun süre için dondurulabilir; kurutulmuş toz kapalı kavanozda kuru ve serin yerde tutulur.

Bu bitkiyle ilgili ürünlerimiz

Dovit Zencefilli Macun 300 Gr — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Dovit

Dovit Zencefilli Ekstraktlı Ballı Bitkisel Karışım 300 Gr Ginger Extract With Raw Honey Herbal Mix 300 Gr İçindekiler: Bal (%50)…

Zencefil hakkında
Kırıntı Zencefilli Macun 400 Gr — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Kırıntı

İçeriğinde Harnup Pekmezi, Şeker, Bal, Zencefil, Havlican, Keten, Tarçın, Hatmi, Kişniş, Karanfil, Andız Otu, Okaliptus, Ihlamur, Tıbbi…

Zencefil hakkında
Kırıntı Zencefilli Mentollü Macun 230 Gr — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Kırıntı

İçeriğinde Harnup Pekmezi, Şeker, Bal, Zencefil, Havlican, Keten, Tarçın, Hatmi, Kişniş, Karanfil, Andız Otu, Okaliptus, Ihlamur, Tıbbi…

Zencefil hakkında
Dovit Propolisli Zencefilli Keçiboynuzu Özü 350 Gr — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Dovit

Dovit Propolisli Zencefilli Keçiboynuzu Özü 350 Gr İçindekiler: Keçiboynuzu (Harnup) Özü %92 Propolis %6 Zencefil Ekstraktı %2

Zencefil hakkında

Sık sorulan sorular

Zencefil nedir?

Zencefil, Zingiber officinale bitkisinin yer altında büyüyen, keskin ve baharatlı kokulu kök sapıdır.

Zencefil nerede yetişir?

Sıcak ve nemli tropik iklimlerde, özellikle Hindistan, Çin ve Endonezya'da yetişir. Türkiye'de ticari olarak yetiştirilmez.

Taze zencefil ile toz zencefil arasındaki fark nedir?

Taze zencefil daha ferah ve sulu, toz zencefil ise daha sıcak ve yoğun kokuludur. Tatlılarda toz, sote ve çayda taze tercih edilir.

Zencefil nasıl saklanır?

Taze kök sapı kağıt havluya sarılıp buzdolabında ya da dondurucuda, toz hali ise kapalı kavanozda kuru yerde saklanır.

Kaynaklar

Dioskorides, De Materia Medica (MS 1. yy).
Plinius, Naturalis Historia (MS 1. yy).
Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994.
Grieve, M., A Modern Herbal, Londra, 1931.
Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008.
Dalby, A., Dangerous Tastes: The Story of Spices, British Museum Press, 2000.

WhatsApp