Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Baobab Yağı (Adansonia digitata) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Baobab Yağı fotoğraf 1Baobab Yağı fotoğraf 2Baobab Yağı fotoğraf 3Baobab Yağı fotoğraf 4
Fotoğraflar: Diego Delso, CC BY-SA 4.0 · Roger Culos, CC BY-SA 3.0 · SAplants, CC BY-SA 4.0 · Pr Trick, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Baobab Yağı

Adansonia digitata L.

Diğer adları
Maymun ekmeği ağacı yağı; İngilizce: baobab oil; INCI: Adansonia Digitata Seed Oil
Kaynak bitkinin familyası
Malvaceae (Ebegümecigiller)
Elde edildiği kısım
Tohum (baobab meyvesinin içindeki sert tohumlar)

Baobab yağı, Afrika savanlarının devasa “ters ağaç”ı baobabın meyvesindeki tohumlardan elde edilen altın sarısı bir yağdır. Yüzlerce yıl yaşayabilen bu ağaç, Afrika kültüründe “hayat ağacı” olarak anılır; tohum yağı ise uzak topraklardan gelen egzotik bir bakım yağı olarak bilinir.

Elde edilişi

Baobab meyvesi hindistancevizi büyüklüğünde, tüylü kabuklu ve içi kuru, ekşi bir hamurla dolu bir kapsüldür. Hamurun içine gömülü, kırmızımsı kahverengi, sert tohumlar ayrılır, kurutulur ve soğuk presle sıkılır. Tohumların yağ oranı orta düzeydedir; verim sınırlıdır ve toplama emeğe dayanır. Yağ süzülüp koyu şişelere doldurulur.

Adansonia digitata, Afrika'nın kurak savan kuşağının yerli ağacıdır. Kalın, şişkin gövdesi su depolayabilir; boyu yirmi metreyi bulur, kuru mevsimde yaprağını döker ve dalları ters dönmüş kök gibi görünür. Ağaç yüzlerce yıl yaşar. Türkiye'de doğal olarak yetişmez; yağ Afrika ülkelerinden, Senegal, Mali ve Zimbabve gibi bölgelerden ithal edilir.

Tarihçe

Baobab Afrika topluluklarının köylerinin merkezinde yer alan, gölge sağlayan, buluşma noktası olan ve dokusundan lif, meyvesinden içecek elde edilen kutsal bir ağaçtır. Avrupa botaniğine ismini, 18. yüzyılda Senegal'de çalışan Fransız botanikçi Michel Adanson'dan almıştır; Linnaeus cinse Adansonia adını verdi. “Digitata” ise parmaklı yaprakları anlatır.

Adın kökeni tartışmalıdır; bazı kaynaklar Arapça bir sözcüğe bağlar. Ağaç, Orta Çağ'da Arap gezginler aracılığıyla Hindistan kıyılarına da ulaşmıştır. Tohum yağının ticari kullanımı ise yakın dönemde kozmetik sektörünün Afrika kaynaklı doğal hammadde arayışıyla yaygınlaşmıştır.

Renk, koku ve yapısı

Baobab yağı altın sarısı renkli, orta kıvamlı ve hafif fındıksı kokulu bir yağdır. Yağ asidi bileşiminde oleik, linoleik ve palmitik asit bulunur; bu bileşim yağa dengeli bir yapı verir. Serin yerde berrak kalır, çok soğukta kıvamı koyulaşır ya da kısmen katılaşır. Ham ve soğuk sıkım yağ rengini ve kokusunu korur.

Kullanımı

Baobab yağı ağırlıklı olarak kozmetik alanında kullanılır: cilt ve saç bakım ürünlerinde, masaj yağı karışımlarında, dudak balsamlarında ve sabunlarda yer alır. Sabun yapımında yumuşak, kremsi bir köpük için az miktarda karışıma eklenir. Orta yoğunluktaki dokusuyla taşıyıcı yağ olarak da kullanılır.

Afrika'da yağ geleneksel olarak yöresel mutfakta ve el yapımı ürünlerde yer almıştır; ancak yaygın bir mutfak yağı değildir. Baobab meyvesinin kuru hamuru ise toz halinde içecek ve tatlı yapımında kullanılır.

Saklama: Serin, karanlık ve ağzı kapalı kapta saklanmalıdır. Isı ve ışık acılaşmayı hızlandırır; yağın koyulaşması, ekşi ya da boyalı koku yapması durumunda kullanılmamalıdır. Soğuk ortamda yağ bulanıklaşabilir ve ısıtılınca eski haline döner.

Bu yağı içeren ürünlerimiz

Sık sorulan sorular

Baobab yağı nedir?

Afrika savanlarındaki baobab ağacının tohumlarından soğuk sıkımla elde edilen altın sarısı bir bitkisel yağdır.

Baobab yağı nasıl elde edilir?

Meyve hamurundan ayrılan sert tohumlar kurutulur ve soğuk presle sıkılır; çıkan yağ süzülür.

Baobab ağacı neden “ters ağaç” olarak anılır?

Kuru mevsimde yapraklarını dökünce çıplak dalları havaya uzanan kök gibi görünür; bu yüzden ağaç baş aşağı dikilmiş gibi tarif edilir.

Baobab yağı nasıl saklanır?

Koyu cam şişede, serin ve karanlık yerde, ağzı kapalı olarak saklanır.

Kaynaklar

Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008.
Gunstone, F.D. (ed.), Vegetable Oils in Food Technology, 2. baskı, Wiley-Blackwell, 2011.
Firestone, D., Physical and Chemical Characteristics of Oils, Fats, and Waxes, AOCS Press.

WhatsApp