Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Rosemary oil (İng.); eski bilimsel adıyla Rosmarinus officinalis yağı; INCI: Rosmarinus Officinalis Leaf Oil
Kaynak bitkinin familyası
Lamiaceae (Ballıbabagiller)
Elde edildiği kısım
Yaprak ve çiçekli sürgün uçları
Biberiye yağı, Akdeniz kıyılarının her dem yeşil çalısından buharla damıtılan, taze, kafurlu ve odunsu kokulu bir uçucu yağdır. Bitkinin bilimsel adı yakın zamanda değişmiş, biberiye adaçayı cinsinin içine alınmıştır. Ege ve Akdeniz kıyılarında kendiliğinden yetiştiği için Türk bahçelerinde de iyi bilinir.
Elde edilişi
Yağ, çiçeklenme dönemindeki sürgünlerin buharla damıtılmasıyla elde edilir. Soğutucuda sudan ayrışan yağ toplanır; verim kuru bitkide yüzde bir ile iki arasındaki değerlerle anılır, kesin oran türe ve yetiştirme yerine göre değişir.
Biberiye, iğne biçimli, üst yüzü koyu yeşil ve alt yüzü gümüşi yapraklı, bir iki metreye ulaşan çalımsı bir bitkidir. Açık mavi ya da mor çiçekleri erken ilkbaharda açar. Doğal yayılış alanı Akdeniz havzasıdır; Türkiye'de Ege ve Akdeniz kıyılarındaki kurak, taşlık yamaçlarda, makilik içinde yabani olarak bulunur. Ticari damıtım İspanya, Fas ve Tunus gibi ülkelerde yapılır. 2017'de yapılan bir sınıflandırma değişikliğiyle Rosmarinus cinsi Salvia içine alınmıştır.
Tarihçe
Latince adı ros marinus, yani deniz çiseltisi biçiminde yorumlanır; bitki kıyıya yakın yamaçlarda yetişir ve deniz meltemiyle anılmıştır. Akdeniz uygarlıklarının bahçelerinde çok eski çağlardan beri yer almıştır. Ortaçağ Avrupa'sında manastır bahçelerinde yetiştirilmiş, düğünlerde ve anma törenlerinde dal olarak kullanılmıştır.
Biberiye yağı ile bağlantılı olarak sık anılan Macar suyu rivayeti, 14. yüzyıl Macaristan'ına dayandırılır; bu anlatının ayrıntıları tartışmalıdır. Bitkinin Türkçedeki adı Baytop'un sözlüğünde biberiye olarak geçer. Grieve'in eseri bitkinin kültür tarihini bir arada verir.
Renk, koku ve yapısı
Biberiye yağı renksiz ya da çok açık sarı, akışkan bir sıvıdır. Kokusu serin, taze, kafurumsu ve odunsudur. Başlıca bileşenleri 1,8-sineol, kafur, alfa-pinen ve kamfendir; bunların oranları kemotip adı verilen yetiştirme ve köken farklarına göre değişir. Oda sıcaklığında donmaz, akıcıdır.
Kullanımı
Biberiye yağı gıdada yaygın olarak kullanılmaz; yemeklerde biberiye yaprağı tercih edilir. Sabun, şampuan, banyo ürünleri, masaj yağları ve cilt bakım kremlerinde koku verici olarak yer alır. Oda kokusu, buhurdanlık ve mum üretiminde kafurlu, odunsu bir not sağlar.
Güvenlik notu: Biberiye yağı saf haliyle doğrudan cilde sürülmemeli, bir taşıyıcı yağla seyreltilmelidir. Yutulmamalı, gözle teması önlenmeli, çocukların ve evcil hayvanların erişemeyeceği yerde tutulmalıdır. Kafur içeriği nedeniyle küçük çocukların yüzüne yakın kullanılmamalıdır.
Saklama: Koyu renkli, kapağı sıkı kapalı cam şişede, ışıktan ve ısıdan uzak serin yerde saklanır. Uzun süre havayla temas ederse kokusu keskinleşir ve yağ bozulmaya başlar.
Sürgünler buhar kazanına yüklenir, buharla sürüklenen yağ soğutucuda sudan ayrılır ve toplanır.
Biberiye yağı ile biberiye yağlı macerat arasındaki fark nedir?
Biberiye yağı damıtımla elde edilen uçucu yağdır; macerat ise biberiye otunun zeytinyağı gibi bir sabit yağda bekletilmesiyle hazırlanan, çok daha seyrek bir üründür.
Biberiye yağı nasıl saklanır?
Işıktan korunan, kapağı kapalı koyu cam şişede, serin bir yerde saklanır.
Kaynaklar
Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994. Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008. Tisserand, R. & Young, R., Essential Oil Safety, 2. baskı, Churchill Livingstone, 2014. Grieve, M., A Modern Herbal, Londra, 1931.