Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Haşhaş yağı, mavimsi gri küçük tohumların sıkılmasıyla elde edilen, açık sarı renkli ve hafif bir yağdır. Afyonkarahisar'ın ve Anadolu mutfağının haşhaş geleneğinden doğar. Yağ, tohumdan elde edilir; kapsül sütü olan afyondan ayrı bir üründür ve uyuşturucu madde olarak kabul edilmez.
Elde edilişi
Tohumlar temizlenir ve soğuk sıkım ya da presle yağa ayrılır. Haşhaş bitkisi 1 metre kadar boylanan, mavimsi yeşil yapraklı, iri beyaz, pembe ya da mor çiçekli tek yıllık bir bitkidir. Çiçek döküldükten sonra yuvarlak bir kapsül oluşur; içindeki çok sayıda küçük tohum olgunlaşınca kapsül çatlar. Türkiye'de haşhaş ekimi yasal denetim altındadır ve en bilinen yeri Afyonkarahisar'dır; Burdur, Uşak ve komşu illerde de yetiştirilir.
Tarihçe
Haşhaş, Eski Dünya'nın en eski kültür bitkilerinden biridir; Dioskorides ve Plinius bitkiden söz eder. Afyonkarahisar adındaki afyon sözcüğü, Arapça kökenlidir ve kapsül sütünün bu yöredeki ticaretini yansıtır. Anadolu mutfağında tohum, haşhaşlı çörek, börek, helva, kek ve haşhaş ezmesi biçiminde yüzyıllardır tüketilir.
Tohumdan yağ elde edilmesi de eskidir; yağ aydınlatmada, mutfakta ve ressamların boya hazırlamasında kullanılmıştır.
Renk, koku ve yapısı
Yağ açık sarı ve berraktır, kokusu çok hafif ve fındığımsıdır. Yağ asidi bileşiminde linoleik asit baskındır; bu yapı yağı kurur yağlar arasına sokar. Kıvamı akıcıdır.
Kullanımı
Mutfakta hafif sos ve salatalarda kullanılabilir; ancak çok doymamış yağ asidi bakımından zengin olduğu için ısıtılarak pişirilmesi tercih edilmez. Boya ve vernik sanayinde, ressamların yağlıboya hazırlığında kurur yağ olarak değerlendirilir. Kozmetikte sabun, cilt ve saç bakım ürünlerine eklenir.
Koyu cam şişede, serin ve karanlık yerde saklanmalıdır. Çabuk acılaşabilir; açıldıktan sonra kısa sürede kullanılmalıdır.
Haşhaş bitkisinin tohumlarından sıkılan, açık sarı renkli bitkisel yağdır.
Haşhaş yağı uyuşturucu içerir mi?
Yağ, kapsül sütü olan afyondan değil, tohumdan elde edilir ve uyuşturucu madde sayılmaz.
Haşhaş yağı nasıl elde edilir?
Tohumlar temizlenir; presle ya da soğuk sıkımla yağa ayrılır.
Haşhaş yağı nasıl saklanır?
Koyu şişede, serin ve karanlık yerde saklanır.
Kaynaklar
Dioskorides, De Materia Medica (MS 1. yy). Plinius, Naturalis Historia (MS 1. yy). Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994. Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008. Firestone, D., Physical and Chemical Characteristics of Oils, Fats, and Waxes, AOCS Press.