Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Kayısı çekirdeği yağı, dünya kuru kayısı üretiminin başkenti Malatya'nın yan ürününden doğan açık renkli, ince dokulu bir yağdır. Kayısının çekirdeğinin içinden elde edilir ve çoğunlukla bakım ürünlerinde karşımıza çıkar.
Elde edilişi
Kayısı sıkıldığında çekirdek kırılır, içi çıkarılır ve soğuk sıkımla ya da preslenerek yağa ayrılır. Yağ süzülür. Kayısı ağacı 5-8 metre yüksekliğe ulaşan, ilkbaharda yapraklanmadan önce beyaz-pembe çiçek açan bir ağaçtır; meyvesi turuncudur. Doğal yayılışı Orta Asya ve Çin'dir. Türkiye dünya kayısı üretiminde ön sıralarda yer alır ve bu üretimin büyük bölümü Malatya'dandır. Malatya'da kayısı sofranın, ekonominin ve kültürün parçasıdır.
Tarihçe
Kayısının Latince tür adı armeniaca, ağacın Avrupa'ya Ermenistan üzerinden ulaştığı yönündeki eski anlayışı yansıtır. Plinius da kayısıdan söz eder. Anadolu'da zerdali ve kayısı adlarıyla tanınır, kurutulmuş meyve ise Osmanlı döneminden beri önemli bir ticaret ürünüdür.
Çekirdek içi yağının da ayrı bir geleneği vardır; çekirdek kırılıp içi bademle birlikte tatlılarda, ezmelerde kullanılır. Yağ, bu geleneğin sanayi ölçeğindeki devamı sayılabilir.
Renk, koku ve yapısı
Yağ açık sarı, hafif ve akıcıdır; kokusu çok hafif, bademe yakındır. Yağ asitlerinde oleik asit baskın, linoleik asit ikinci sıradadır. Dokusu ince olduğu için çabuk emilen bir yağ olarak tanınır.
Kullanımı
Yağ, cilt ve saç bakım ürünlerinde, masaj yağı karışımlarında ve sabunlarda kullanılır. Mutfakta sınırlı kullanılır; yemeklik amaçla kullanılacaksa tatlı kayısı çekirdeğinden elde edilmiş ve bunun için üretilmiş olmalıdır. Acı çekirdekler ise çiğ yenmemelidir, çünkü acı badem gibi amigdalin içerirler.
Saklamak için koyu cam şişe, serin ve karanlık yer uygundur. Zamanla acılaşabilir; kokusu bozulursa kullanılmamalıdır.
Kayısının çekirdek içinden sıkılan, açık renkli ve hafif kokulu bitkisel yağdır.
Kayısı çekirdeği yağı nasıl elde edilir?
Çekirdekler kırılır, iç kısım çıkarılır ve soğuk sıkımla ya da preslenerek yağa ayrılır.
Kayısı çekirdeği yağı bademden nasıl ayrılır?
İkisi de gülgiller familyasından gelir; kayısı çekirdeği yağı biraz daha hafiftir.
Kayısı çekirdeği yağı nasıl saklanır?
Koyu şişede, serin ve karanlık yerde saklanır.
Kaynaklar
Plinius, Naturalis Historia (MS 1. yy). Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994. Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008. Gunstone, F.D. (ed.), Vegetable Oils in Food Technology, 2. baskı, Wiley-Blackwell, 2011. Firestone, D., Physical and Chemical Characteristics of Oils, Fats, and Waxes, AOCS Press.