Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat

← Bitki ve Baharat Ansiklopedisi

Zeytinyağı (Olea europaea) — Çeçen Şifalı Bitkiler, Turhal
Zeytinyağı fotoğraf 1Zeytinyağı fotoğraf 2Zeytinyağı fotoğraf 3Zeytinyağı fotoğraf 4Zeytinyağı fotoğraf 5
Fotoğraflar: Fumikas Sagisavas, CC0 · Py4nf, CC BY 4.0 · Prahlad balaji, CC BY-SA 4.0 · Luis Fernández García, CC BY-SA 4.0 · Gabriel Collares, CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Zeytinyağı

Olea europaea L.

Diğer adları
Zeyt yağı; İngilizce: olive oil; INCI: Olea Europaea Fruit Oil
Kaynak bitkinin familyası
Oleaceae (Zeytingiller)
Elde edildiği kısım
Meyve (zeytin eti)

Zeytinyağı, Akdeniz uygarlıklarının en köklü gıda maddelerinden biridir ve Anadolu'nun Ege ile Güneydoğu kıyılarında binlerce yıllık bir geçmişe sahiptir. Yağ doğrudan meyvenin etinden sıkılır, bu yüzden ürünün kalitesi, zeytinin olgunluğuna ve sıkım tekniğine sıkı sıkıya bağlıdır.

Elde edilişi

Zeytinler hasattan hemen sonra yıkanır, ezilir, hamur yoğrulur ve yağ ile karasu santrifüj ya da preslerle ayrılır. 27 °C altında yapılan sıkım soğuk sıkım olarak adlandırılır. Naturel sızma yağ, yalnızca mekanik yöntemlerle elde edilir ve serbest asitliği düşüktür, oleik asit cinsinden en çok yüzde 0,8 olmalıdır. Riviera zeytinyağı ise rafine ve naturel yağın karışımıdır. Zeytin, uzun ömürlü, gümüş yeşili yapraklı bir ağaçtır. Türkiye'de Ayvalık, Edremit, Gemlik, Muğla, Aydın, Kilis ve Hatay çevresi başlıca üretim yörelerindendir.

Tarihçe

Zeytin ağacının Doğu Akdeniz'de ve Anadolu'da çok eski çağlardan beri kültüre alındığı kabul edilir. Dioskorides ve Plinius zeytinyağını ayrıntılı anlatır. İzmir Urla'daki Klazomenai kazılarında bulunan antik zeytinyağı atölyesi, Anadolu'nun üretim geçmişinin bir göstergesidir.

Osmanlı mutfağında zeytinyağlılar, sebzenin soğuk yenen yemeklerinin temelidir. Ege'nin adını taşıyan zeytinyağlı yemekler bugün Türk mutfağının kimliği haline gelmiştir.

Renk, koku ve yapısı

Yağın rengi yeşilimsi sarıdan altın sarısına uzanır; kokusu taze ot, meyve ve badem gibi notalar taşıyabilir. Soğukta bulanıklaşıp kısmen donabilir; bu bozulma değildir. Yağ asitlerinin büyük bölümü oleik asittir, linoleik ve palmitik asit de bulunur.

Kullanımı

Türk mutfağında zeytinyağlılar, salatalar, mezeler ve pişirme için kullanılır. Rafine olanlar kızartmada tercih edilir. Sabun yapımında Edremit ve Ayvalık'ta, ayrıca Halep sabunu geleneğinde temel malzemedir. Cilt ve saç bakım ürünlerinde, masaj yağlarında kullanılır. Eski çağlarda kandil yağı olarak da yakılırdı.

Işıktan ve ısıdan uzak, koyu cam şişede ve ağzı kapalı saklanmalıdır; açıldıktan sonra mümkün olduğunca çabuk tüketilmelidir.

Bu yağı içeren ürünlerimiz

Sık sorulan sorular

Zeytinyağı nedir?

Zeytin ağacının meyvesinden sıkılarak elde edilen bitkisel yağdır.

Naturel sızma zeytinyağı nedir?

Yalnızca mekanik yöntemlerle elde edilen ve serbest asitliği düşük olan en yüksek sınıf zeytinyağıdır.

Sızma ile riviera zeytinyağı arasındaki fark nedir?

Sızma yalnızca sıkımla elde edilir; riviera ise rafine ve naturel yağın karışımıdır.

Zeytinyağı nasıl saklanır?

Işıktan ve ısıdan uzakta, koyu şişede saklanır.

Kaynaklar

Dioskorides, De Materia Medica (MS 1. yy).
Plinius, Naturalis Historia (MS 1. yy).
Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994.
Gunstone, F.D. (ed.), Vegetable Oils in Food Technology, 2. baskı, Wiley-Blackwell, 2011.
Firestone, D., Physical and Chemical Characteristics of Oils, Fats, and Waxes, AOCS Press.

WhatsApp