Telefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / TokatTelefon ve WhatsApp ile sipariş: 0356 275 24 27 · Turhal'dan Türkiye'nin her yerine kargo · 1978'den beri babadan oğula aktar · Turhal / Tokat
Karabaş otu yağı, Akdeniz makilerinin mor tepeli süs bitkisi Lavandula stoechas'ın çiçeklerinin bir taşıyıcı yağda bekletilmesiyle hazırlanır. Bilinen lavantadan daha keskin, kafurumsu bir kokusu vardır. Ege ve Akdeniz kıyılarında yaz başında tepeleri morlatan bu bitki, aktar rafında yağıyla da yer bulur.
Elde edilişi
Karabaş otu yağı çoğunlukla maserasyonla yapılır: kurutulmuş veya solmaya bırakılmış çiçek başakları zeytinyağı gibi bir taşıyıcı yağın içinde haftalarca bekletilir, ardından süzülür. Bitkinin buharla damıtılmasıyla elde edilen uçucu yağı da vardır, ancak bu kart bekletme yoluyla hazırlanan yağı konu alır. Verim bitkinin kurulukluğuna ve yağ oranına göre değişir.
Lavandula stoechas, yarım metreye varan boyda, gri-yeşil ve dar yapraklı bir çalıdır. Çiçek başağının tepesinde kulakları andıran mor yaprakçıklar (sorguç denen yaprakçıklar) bulunur; Türkçe adı bu koyu mor tepeden gelir. Türkiye'de Ege, Marmara ve Akdeniz kıyılarındaki kızılçam ormanı açıklıklarında, asitli topraklı makilikte yetişir.
Tarihçe
Tür adı stoechas, Fransa'nın güneyindeki Stoechades adaları (bugünkü Hyères adaları) adından türemiştir; bitkinin antik çağda buralarda bol bulunduğu belirtilir. Dioskorides ve Plinius, stoechas adıyla anılan bu bitkiden söz eder. Orta Çağ Avrupa'sında manastır bahçelerinde yetiştirilen kokulu bitkiler arasında yer aldı.
Anadolu'da bitki karabaş, karabaş otu ve ilgili yerel adlarla bilinir. Kurutulmuş başakları evlerde dolap ve sandık aralarına konan koku demetlerinde kullanılmış, aktarlarda kuru çiçek olarak satılmıştır.
Renk, koku ve yapısı
Yağın rengi taşıyıcıya göre açık sarıdan yeşilimsi sarıya kadar değişir. Kokusu otsu, hafif kafurumsu ve çam reçinesi andıran bir çiçeksiliktir; bilinen lavantadan daha serttir. Bu koku, bitkideki fenkon, kafur ve linalool gibi bileşenlerin taşıyıcı yağa geçmesiyle ilişkilendirilir. Kıvamı taşıyıcı yağ gibidir; soğukta bulanıklaşabilir. Yağ asitleri bileşimi zeytinyağında olduğu gibi oleik asit ağırlıklıdır.
Kullanımı
Yemeklik değildir, ağızdan alınmaz. Cilt ve saç bakım ürünlerinde, masaj yağlarında, el yapımı sabunlarda ve oda kokusu karışımlarında kullanılır. Kurutulmuş başaklar kokulu keselerde ve dolap kokusu olarak değerlendirilir.
Bu kart bekletmeyle hazırlanan yağı anlatır; aynı bitkinin saf uçucu yağı ise yoğundur: saf haliyle doğrudan cilde sürülmemeli, bir taşıyıcı yağla seyreltilmeli, yutulmamalı, çocuklardan uzak tutulmalı ve gözle temasından kaçınılmalıdır.
Saklama: Işıktan ve sıcaktan uzakta, ağzı kapalı koyu cam şişede, serin yerde saklanır. Acılaşan veya kokusu değişen yağ kullanılmamalıdır.
Lavandula stoechas çiçeklerinin zeytinyağı gibi bir taşıyıcı yağda bekletilmesiyle hazırlanan, kafurumsu kokulu bir maserasyon yağıdır.
Karabaş otu yağı nasıl elde edilir?
Kurutulmuş çiçek başakları taşıyıcı yağla birlikte haftalarca bekletilir ve süzülür.
Karabaş otu ile lavanta aynı bitki midir?
Hayır; ikisi de Lavandula cinsindendir ama farklı türlerdir. Karabaşın tepesinde mor kulakçıklar bulunur ve kokusu daha keskindir.
Karabaş otu yağı nasıl saklanır?
Işıktan ve sıcaktan uzakta, koyu cam şişede saklanır.
Kaynaklar
Dioskorides, De Materia Medica (MS 1. yy). Plinius, Naturalis Historia (MS 1. yy). Baytop, T., Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, 1994. Mabberley, D.J., Mabberley's Plant-Book, 3. baskı, Cambridge University Press, 2008. Tisserand, R. & Young, R., Essential Oil Safety, 2. baskı, Churchill Livingstone, 2014.